Actualiteiten Wob – Misbruik Wob

Actualiteiten Wob – Misbruik Wob

Actualiteiten Wob – Misbruik Wob 150 150 Capra Advocaten
image_pdf

Oneigenlijk gebruik van de Wob

Er is de laatste jaren veel discussie over misbruik dan wel oneigenlijk gebruik van de Wob. Het komt de laatste jaren steeds vaker voor dat er veel Wob-verzoeken worden gedaan door eenzelfde verzoeker, die verdekt worden gedaan – bijvoorbeeld in een sollicitatiebrief, of algemene tekst. Vervolgens wacht de hiervoor bedoelde verzoeker af, stelt het bevoegd gezag in gebreke en probeert op die manier de dwangsom op te strijken. Er wordt eerdaags een wetsvoorstel verwacht, om de Wob te wijzigen. Het is onder andere de bedoeling om Wob-verzoeken uit te zonderen van de dwangsomregeling. Er zijn daarnaast inmiddels al wat uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State en ook een aantal lagere rechters, waaruit volgt dat misbruik niet altijd loont.

Wobverzoek op verhullende wijze

Uit enkele uitspraken van de Raad van State volgt kort gezegd dat Wob-verzoeken die op verhullende wijze worden gedaan en waarbij de Wob niet concreet wordt genoemd, niet als Wob-verzoek hoeven te worden aangemerkt. In sommige gevallen is door de rechter aangenomen dat het oneigenlijke gebruik van de Wob (in combinatie met de dwangsomregeling) misbruik van recht opleverde in de zin van artikel 3:13, lid 1 juncto 3:15 van het Burgerlijk Wetboek. Dit heeft geleid tot niet-ontvankelijkheid van het beroep van dergelijke verzoekers, of het aan banden leggen van het aantal verzoeken dat mag worden ingediend op straffe van een dwangsom.

Dwangsomregeling Wob

In een recente uitspraak van de rechtbank Midden-Nederland  was beroep ingesteld en was de rechtbank verzocht om de hoogte van de dwangsommen vast te stellen. In deze kwestie waren er veel verzoeken ingediend namens verschillende ‘betrokkenen’ door hetzelfde adviesbureau. De rechtbank Midden-Nederland heeft in de uitspraak van 28 oktober 2014 (ECLI:NL:RBMNE:2014:5278) geoordeeld dat op grond van de Wob geen belang gesteld hoeft te worden bij een Wob-verzoek. Maar, zo oordeelt de rechtbank, het doel van de aan de burger op grond van de Wob toekomende bevoegdheid is dat bepaalde documenten openbaar worden gemaakt.

De verzoeker hoeft volgens de rechtbank dus niet te specificeren waarom hij openbaarmaking wenst, maar het doel moet wel zijn dát de documenten openbaar worden gemaakt. Dat betekent volgens de rechtbank dat in het kader van de Wob sprake kan zijn van misbruik van bevoegdheden, als een betrokkene een verzoekt om documenten met een ander doel dan de openbaarmaking van de in die documenten vervatte informatie. In de onderhavige kwestie neemt de rechtbank misbruik aan van de Wobbevoegdheid. De rechtbank acht voor dit oordeel van belang dat de Wob-verzoeken en vervolgens de ingebrekestellingen op evident verhullende wijze zijn geformuleerd/gedaan, bijvoorbeeld door middel van een enkele zin in een lap tekst op een onlogische plek. De rechtbank neemt aan dat het niet anders kan zijn dan dat de verzoekers hebben beoogd te voorkomen dat het bevoegd gezag de brieven op eenvoudige wijze zou herkennen als Wob-verzoek (of zou herleiden tot een eerder verzoek). De verzoekers hadden ook een voorstel gedaan, om tegen betaling van een aanzienlijk bedrag de verzoeken in te trekken. Het bevoegd gezag was op dit verzoek niet in gegaan. De rechtbank overweegt dat de verhullende wijze waarop de Wob-verzoeken zijn ingediend er reeds toe leidt dat sprake is van misbruik van bevoegdheden. De beroepen zijn niet-ontvankelijk verklaard.

Kortom, in afwachting van een antwoord van de wetgever, is in de rechtspraak een lijn ingezet om misbruik van de Wob tegen te gaan, voor zover mogelijk geacht binnen de huidige wettelijke kaders. Alhoewel er bij sommige overwegingen uit juridisch oogpunt kanttekeningen zijn te plaatsen, is het voor de praktijk positief.

Fatou Tevette

Contact over dit onderwerp

Fatou Tevette

Fatou Tevette

Advocaat
Vestiging:
Den Haag
Sector:
Overheid
Expertteam:
Arbeidsrecht, Ambtenarenrecht, Algemene verordening gegevensbescherming, Wet openbaarheid van bestuur
Telefoon:
070 - 364 81 02
Mobiel:
06 18 50 10 61

Gerelateerd

12 Vragen en antwoorden over de AVG 150 150 Capra Advocaten

12 Vragen en antwoorden over de AVG

Artikel

lees meer
Zorg, onderwijs en ambtenaar? 150 150 Capra Advocaten

Zorg, onderwijs en ambtenaar?

Artikel

lees meer
De Wet openbaarheid van bestuur 150 150 Capra Advocaten

De Wet openbaarheid van bestuur

Artikel

lees meer
Wet aanpak schijnconstructies (WAS) 150 150 Capra Advocaten

Wet aanpak schijnconstructies (WAS)

Artikel

lees meer
Wachtgeldgegevens en de Wob 150 150 Capra Advocaten

Wachtgeldgegevens en de Wob

Artikel

lees meer
Actualiteiten Wob – Misbruik Wob 150 150 Capra Advocaten

Actualiteiten Wob – Misbruik Wob

Artikel

lees meer
Actualiteiten wob – Vertrekregeling en geheimhouding 150 150 Capra Advocaten

Actualiteiten wob – Vertrekregeling en geheimhouding

Artikel

lees meer
Schrapping dwangsom uit Wet openbaarheid van bestuur (Wob) 150 150 Capra Advocaten

Schrapping dwangsom uit Wet openbaarheid van bestuur (Wob)

Artikel

lees meer
Een Wobverzoek: is het document voor intern beraad? 150 150 Capra Advocaten

Een Wobverzoek: is het document voor intern beraad?

Artikel

lees meer
Mag RTL Nieuws alles vragen? 150 150 Capra Advocaten

Mag RTL Nieuws alles vragen?

Artikel

lees meer
Vertrouwelijk of openbaar? 150 150 Capra Advocaten

Vertrouwelijk of openbaar?

Artikel

lees meer
Ontwikkelingen Wet openbaarheid van bestuur 150 150 Capra Advocaten

Ontwikkelingen Wet openbaarheid van bestuur

Artikel

lees meer
Geheimhoudingsbeding geen reden voor afwijzing Wob-verzoek 150 150 Capra Advocaten

Geheimhoudingsbeding geen reden voor afwijzing Wob-verzoek

Artikel

lees meer

Blijf op de hoogte

Onze nieuwsbrief Capra Concreet verschijnt ongeveer 10 keer per jaar. In de nieuwsbrief houden wij u op de hoogte over ontwikkelingen op het gebied van arbeidsverhoudingen binnen de sectoren overheid, onderwijs en zorg. In de Capra Concreet leest u over interessante jurisprudentie en wetswijzigingen op het gebied van het ambtenarenrecht, arbeidsrecht, bestuurlijke samenwerking en andere actuele thema’s die voor u van belang kunnen zijn.

Vestiging Den Haag
Laan Copes van Cattenburch 56
2585 GC ‘s-Gravenhage
Telefoon 070-364 81 02
Fax 070-361 78 47
s-gravenhage@capra.nl

Vestiging ‘s-Hertogenbosch
Bastion Vught 1
5211 CZ ‘s-Hertogenbosch
Telefoon 073-613 13 45
Fax 073-614 82 16
s-hertogenbosch@capra.nl

Vestiging Zwolle
Terborchstraat 12
8011 GG Zwolle
Telefoon 038-423 54 14
Fax 038-423 47 84
zwolle@capra.nl

Vestiging Maastricht
Spoorweglaan 7
6221 BS Maastricht
Telefoon 043-7 600 600
Fax 043-7 600 609
maastricht@capra.nl