In deze selectie van rechtspraak voor het onderwijs benoemen we weer diverse (rechterlijke) uitspraken, oordelen en adviezen.
1. Verrekening van negatief verlofsaldo
In deze zaak gaat het over de vraag of de school bij het einde van de arbeidsovereenkomst van de werknemer zijn negatieve verlofsaldo heeft mogen verrekenen. Het Hof beantwoordt deze vraag bevestigend. Het door de werknemer opnemen van verlofdagen in de maand augustus 2022, vóórdat deze zijn opgebouwd, komt neer op een voorschot van het loon dat bij uitdiensttreding moet worden geacht onverschuldigd te zijn betaald, zodat de school dit kan verrekenen.
Hoge Amsterdam 22 april 2025 (ECLI:NL:GHAMS:2025:1069)
2. Niet-verlengen en verboden onderscheid op basis van chronische ziekte
Nadat de arbeidsovereenkomst van een werknemer tweemaal is verlengd wordt hij geïnformeerd dat zijn arbeidsovereenkomst niet nogmaals wordt verlengd vanwege het niet tijdig afronden van een associate degree-opleiding voor onderwijsondersteuners. De werknemer stelt dat de niet-voortzetting het gevolg is van ernstig verwijtbaar handelen. De onderwijsinstelling zou in strijd met de Wgbh/cz hebben gehandeld, omdat werknemer meerdere chronische ziektes heeft. Ook voert de werknemer aan dat de onderwijsinstelling, gelet op de Cao MBO, de mogelijkheid had om ten gunste van hem af te wijken van de ketenregeling. De werknemer vordert een billijke vergoeding van € 100.000 maar komt van een koude kermis thuis. De rechter stelt de werknemer in het ongelijk en veroordeelt hem in de proceskosten. Volgens de kantonrechter was er onvoldoende om aan te nemen dat er sprake is van een chronische ziekte. Een burn-out is niet automatisch een chronische ziekte.
Kantonrechter ‘s-Hertogenbosch 15 april 2025 (ECLI:NL:RBOBR:2025:2357)
3. Leer-arbeidsovereenkomst: het inroepen van een ontbindende voorwaarde
Aanverwant aan het onderwijs zijn leer-werkovereenkomsten. Niet zelden is in een dergelijke arbeidsovereenkomst een ontbindende voorwaarde opgenomen. Die voorwaarde kàn rechtsgeldig worden ingeroepen. Daarvoor is onder meer vereist dat de werkgever géén invloed op het intreden van die voorwaarde heeft gehad. Aan dit vereiste is in deze zaak niet voldaan omdat het de werkgever zelf is geweest die constateerde dat de voltooiing van de opleiding door werkneemster niet binnen de gestelde termijn mogelijk is. Niet is gebleken dat de opleiding betrokken is geweest bij het inroepen van de ontbindende voorwaarde.
Kantonrechter Breda 25 maart 2025 (ECLI:NL:RBZWB:2025:1843)
4. Vordering van schadevergoeding wegens weigering inzage in de toetsen
In deze zaak vordert een vader een schadevergoeding van de voormalige school van zijn zoon en van de voormalige rector van die school, omdat zij geen inzage hebben gegeven in de toetsen van zijn zoon en bepaalde cijfers van zijn zoon niet wilden herzien. Ook vordert de vader dwangsommen voor iedere keer dat de school weigert inzage in toetsen, cijfers en het dossier van zijn zoon te verstrekken en thuisonderwijs te verzorgen, alsmede voor het geval zijn zoon van school wordt verwijderd. De vader dient een 10-tal uiteenlopende grieven in tegen de uitspraak van de rechtbank. Het Hof wijst alle vorderingen af.
Hof Amsterdam 22 april 2025 (ECLI:NL:GHAMS:2025:721)
5. Verwijdering van school wegens het handelen in nicotinezakjes
In deze zaak is een leerling verwijderd van school vanwege het handelen in nicotinezakjes. Het belang van duidelijke regels wordt in deze uitspraak nog eens benadrukt. Sinds 1 januari 2025 vallen nicotinezakjes onder de Tabaks- en rookwarenwet. Volgens Trimbos gebruikte in 2023 3,8% van de scholieren (12-16 jaar) ooit nicotinezakjes. De populariteit onder scholieren van het gebruik van nicotinezakjes, maar ook van snus, is sindsdien toegenomen. Bij hoge doseringen is nicotine schadelijk voor het zenuwstelsel. Dat is voornamelijk bij jongeren van belang, omdat het een nadelig effect kan hebben op de ontwikkeling van het jonge brein. De voorzieningenrechter acht evenwel het verwijderingsbesluit niet evenredig aan de ernst van de gedragingen. Uit de regels van de school is volgens de rechter onvoldoende duidelijk dat een leerling ook bij handel in andere verboden middelen dan drugs, direct wordt verwijderd. Producten met nicotine zijn aldus de rechter niet gelijk te stellen met drugs.
Voorzieningenrechter Rechtbank Den Haag 12 mei 2025 (ECLI:NL:RBDHA:2025:8281)
6. Schorsen: niet te lichtzinnig
Op een medewerkersdag namen tijdens het middagdeel verschillende collega’s, waaronder werkneemster, niet deel een sessie, maar zaten zij buiten in de zon een wijntje te drinken. De dag erna heeft de werkgever de werkneemster meegedeeld voornemens te zijn haar te schorsen bij wijze van ordemaatregel vanwege gezagsondermijnend gedrag en signalen die daarmee te maken hebben. Zo zou de werkneemster bezig zijn met het ontslag van de leidinggevende. Werkneemster verzoekt om wedertewerkstelling, welk verzoek wordt toegewezen. De werkgever heeft namelijk onvoldoende concreet gemaakt waarom een schorsing in het belang van de instelling dringend vereist is. Er is geen sprake van een acute situatie die de afwezigheid van de werkneemster noodzakelijk maakt. Er is sprake van frictie in de samenwerking tussen de werkneemster en haar leidinggevende en de werkgever is ontevreden over houding, gedrag en communicatie van de werkneemster. Een schorsing als ordemaatregel is niet het geëigende middel om daarvoor in te zetten.
Commissie van beroep mbo 8 mei 2025 (zaaknummer 111245)
Tot slot: Integriteitsanalyse bestuurders en toezichthouders in het onderwijs
Scholen zijn primair zelf verantwoordelijk voor hun integriteit en zijn verplicht een integriteitscode te hebben. Daarvoor zijn diverse leidraden beschikbaar. Zo dienen bij de aanstelling van bestuurders en toezichthouders de wettelijke vereisten ter zake de scheiding van bestuur en intern toezicht in acht te worden genomen evenals de in de organisatie geldende integriteitscode, bijvoorbeeld ter zake van nevenfuncties
Integriteitsanalyse van Capra
Een allesomvattende integriteitscode lost niet alles op. Uiteindelijk gaat het om een juist afgesteld kompas. Om onderwijsorganisaties te ondersteunen biedt Capra een integriteitsanalyse aan, die tot doel heeft om voorafgaand aan de aanstelling mogelijke integriteitsrisico’s in kaart te brengen en daarover met de kandidaat-bestuurder of kandidaat-toezichthouder een gesprek te voeren, ten einde de bewustwording van deze – en andere – risico’s te vergroten.
Meer weten?
Wilt u meer weten over de Integriteitsanalyse? Klik dan hier of neem dan contact op met William van Wijngaarden, Bart Jeroen Boiten of een van onze andere onderwijsadvocaten.
