Jurisprudentie Onderwijs – september 2025

Jurisprudentie Onderwijs – september 2025

In deze selectie van rechtspraak voor het onderwijs benoemen we weer diverse (rechterlijke) uitspraken, oordelen en adviezen.

1. Vrijheid van (academische) meningsuiting, publicatie geen essentiële schakel in verstoring arbeidsrelatie

De Hoge Raad laat het oordeel van het hof in stand dat een werkneemster aan de Rijksuniversiteit Groningen terecht is ontslagen wegens een verstoorde arbeidsrelatie. Volgens werkneemster is het ontbindingsverzoek een reactie op haar essay over de benadeling van vrouwelijke academici en daarmee in strijd met vrijheid van meningsuiting en de academische vrijheid. Het hof overwoog (onder meer) dat de publicatie van het essay onder de bescherming van de vrijheid van mening valt, maar dat dit niet in overwegende mate heeft bijgedragen aan de verstoring van de arbeidsverhouding. De Hoge Raad oordeelt dat het hof terecht mocht vaststellen dat in dit geval de publicatie geen essentiële schakel vormde in het debat rondom de voldragen g-grond.

Hoge Amsterdam 11 juli 2025 (ECLI:NL:HR:2025:1140)

2. Toets ‘gebleken geschiktheid’ bij niet-verlengen arbeidsovereenkomst

De Rijksuniversiteit Groningen heeft de arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd van een medewerker niet verlengd. In de arbeidsovereenkomst wordt verwezen naar artikel 2.3 van de cao Nederlandse Universiteiten, waarin is bepaald dat bij gebleken geschiktheid aansluitend een dienstverband voor onbepaalde tijd wordt aangegaan. De maatstaf ‘is werknemer geschikt gebleken’ is een andere dan die wordt aangelegd bij een ontslag wegens disfunctioneren. Niet is beschreven hóé die geschiktheid moet worden getoetst. Als uitgangspunt geldt dat de werkgever een zekere beoordelingsvrijheid heeft. Die vrijheid is echter niet onbegrensd. Steeds zal moeten worden getoetst of de werkgever in redelijkheid tot haar besluit heeft kunnen komen. Het hof oordeelt dat de werkgever in redelijkheid tot haar beslissing heeft kunnen komen en de dat de beslissing geen verband houdt met een klokkenluidersmelding van de medewerker.

Hof Arnhem-Leeuwarden 14 juli 2025 (ECLI:NL:GHARL:2025:4323)

3. Verstoorde arbeidsrelatie met docent die drugsmisdrijf heeft gepleegd

De kantonrechter ontbindt de arbeidsovereenkomst van een verslaafde docent op grond van een verstoorde arbeidsrelatie. Gedurende het korte dienstverband zat hij langere tijd in voorlopige hechtenis in Duitsland en meldde hij zich ziek na terugkeer in Nederland. Vervolgens is hij gesprekken uit de weg gegaan. De kantonrechter weegt ook mee dat er op de school onrust kan ontstaan als het door de docent gepleegde drugsmisdrijf op school bekend wordt.

Kantonrechter Almere 27 mei 2025 (ECLI:NL:RBMNE:2025:2597)

4. Ontbindingsverzoek afgewezen ondanks langdurig grensoverschrijdend gedrag

De Universiteit Leiden verzoekt ontbinding van de arbeidsovereenkomst van een hoogleraar wegens langdurig grensoverschrijdend en ongewenst gedrag, en schending van wetenschappelijke integriteit. De kantonrechter oordeelt dat het gedrag van de hoogleraar weliswaar onaanvaardbaar is, maar dat de Universiteit ernstig tekortgeschoten is in haar zorgplicht door de hoogleraar niet aan te spreken, geen kans te geven om het gedrag aan te passen en geen herplaatsing voor de korte tijd tot pensionering te onderzoeken. Het verzoek tot ontbinding van de arbeidsovereenkomst wordt daarom afgewezen. De uitspraak onderstreept het belang van zorgvuldigheid en het bieden van een verbeterkans in arbeidsrechtelijke ontbindingsprocedures.

Kantonrechter Amsterdam 11 augustus 2025 (ECLI:NL:RBAMS:2025:5896)

5. Loonstop bij leerkracht, niet medische situatieve arbeidsongeschiktheid

De hiergenoemde uitspraak is representatief voor vele arbeidsgeschillen die zich afspelen op het snijvlak van ziekte en een arbeidsconflict. Wat speelt in deze zaak? Na diverse klachten van ouders over een leerkracht op een basisschool, treedt de werkgever met de leerkracht in overleg over een vrijwillige overplaatsing. De leerkracht gaat daarmee niet akkoord. De werkgever besluit dan tot eenzijdige overplaatsing naar een andere school. De leerkracht vecht dit besluit niet aan. Wel meldt zij zich ziek.

De bedrijfsarts oordeelt dat geen sprake is van medische arbeidsongeschiktheid maar van verstoorde arbeidsverhoudingen en adviseert mediation. Mediation leidt niet tot een oplossing. De leerkracht meldt zich dan weer ziek. Nadat de werkgever de leerkracht tevergeefs een aantal keren in de gelegenheid stelt haar werk op te pakken op de nieuwe school, staakt hij de loondoorbetaling. De leerkracht komt hiertegen op in kort geding. Zij beroept zich op artikel 7:628 BW, dat bepaalt dat de werkgever het loon moet doorbetalen tenzij het niet verrichten van werk in redelijkheid voor rekening van de werknemer behoort te komen.

Volgens de rechter komt het niet verrichten van werk in dit geval voor rekening van de leerkracht. Ook als er sprake zou zijn van situatieve arbeidsongeschiktheid door een verstoorde arbeidsverhouding, heeft de leerkracht onvoldoende gedaan om de situatie te verbeteren.

Kantonrechter Utrecht 4 juni 2025 (ECLI:NL:RBMNE:2025:2657)

6. Passend onderwijs, toelaatbaarheidsverklaring (tlv), toetsingskader heroverweging

In het oordeel in deze zaak staat centraal dat bij de heroverweging van de tlv het besluit moet worden voorzien van een draagkrachtige motivering, gebaseerd op actuele informatie en twee nieuwe, deugdelijk onderbouwde deskundigenverklaringen. Aan dit vereiste wordt niet voldaan wanneer één verklaring wordt opgesteld waar de handtekeningen van twee deskundigen onder staan. Van de deskundige wordt immers gevraagd om op basis van de eigen deskundigheid en visie op de concrete voorliggende zaak een zelfstandig, onpartijdig en navolgbaar advies te geven over de tlv-aanvraag.

Landelijke Bezwaaradviescommissie Toelaatbaarheidsverklaring 25 juni 2025 (zaaknummer 116953)

Tot slot: Integriteitsanalyse bestuurders en toezichthouders in het onderwijs
Scholen zijn primair zelf verantwoordelijk voor hun integriteit en zijn verplicht een integriteitscode te hebben. Daarvoor zijn diverse leidraden beschikbaar. Zo dienen bij de aanstelling van bestuurders en toezichthouders de wettelijke vereisten ter zake de scheiding van bestuur en intern toezicht in acht te worden genomen evenals de in de organisatie geldende integriteitscode, bijvoorbeeld ter zake van nevenfuncties

Integriteitsanalyse van Capra
Een allesomvattende integriteitscode lost niet alles op. Uiteindelijk gaat het om een juist afgesteld kompas. Om onderwijsorganisaties te ondersteunen biedt Capra een integriteitsanalyse aan, die tot doel heeft om voorafgaand aan de aanstelling mogelijke integriteitsrisico’s in kaart te brengen en daarover met de kandidaat-bestuurder of kandidaat-toezichthouder een gesprek te voeren, ten einde de bewustwording van deze – en andere – risico’s te vergroten.

150 150 Manuela Dieters
Vul hier uw zoekopdracht in