Waarschijnlijk denkt u hetzelfde als ik: wat is ‘fuckoff-spray’? Ik raad u aan om de antwoorden even zelf te googelen. Deze spray – en overigens nog een aantal bijzondere cadeaus – stonden centraal in de uitspraak die de rechtbank Gelderland op 14 maart 2025 (ECLI:NL:RBGEL:2025:1994) in een ontslagzaak deed.
Opmerkelijk afscheid met ongepaste cadeaus
Een verpleegkundige (in dienst sinds 2019) nam eind september 2024 op een wel heel bijzondere wijze afscheid van haar afdeling. Na haar laatste avonddienst liet ze 28 cadeaupakketjes voor haar collega’s achter. Daaraan zat een kaartje in de vorm van een baarmoeder met de tekst: “Het is zeer kut dat ik ga” – een gedurfde woordspeling dus. In de pakketjes zaten onder meer pennen bedrukt met teksten als “Everyone’s Judging You” en “Can’t fix stupid, but we can sedate it”. Ook was er toiletspray achtergelaten met een etiket “Fuckoff Spray – keeps all the idiots and assholes away up to 4 hours”. Verder lagen er nog ansichtkaarten met de boodschap “And the wise one said ‘fuck this shit’ and found another job. Adios”.
Sommige pennen kwamen terecht bij collega’s die in een kwetsbare situatie verkeerden – zo belandden de pennen met “I am starting to feel sick tomorrow” uitgerekend bij een collega die kampte met long-Covid en een collega met een ernstig ziek kind. De medewerker sloeg daarmee (en daardoor) de plank behoorlijk mis. De werkgever kon er ook niet om lachen: ontslag op staande voet.
Volgens de zorginstelling had de verpleegkundige zich “zeer in strijd met de gedragsnormen” van de organisatie gedragen, met cadeautjes die “aanstootgevend, beledigend, kwetsend en respectloos” waren jegens collega’s. Bovendien toonde ze “nauwelijks tot geen berouw” over haar acties. En zo’n persoon past niet in de organisatie, aldus de werkgever. De verpleegkundige – die naar een andere locatie van dezelfde zorginstelling zou gaan – werd per direct op straat gezet.
Oordeel van de kantonrechter
De verpleegkundige zag de humor er niet van in en stapte naar de kantonrechter. Interessant genoeg werd daar niet om terugkeer of vernietiging van het ontslag verzocht, maar werd een billijke vergoeding geëist wegens onrechtmatig handelen door de werkgever.
De kantonrechter noemde de acties van werkneemster weliswaar “gênant en misplaatst”, maar onvoldoende voor een ontslag op staande voet. De rechter woog mee dat uit niets bleek dat het een vooropgezet plan met zelfbedachte teksten was (de afscheidscadeautjes waren besteld via Temu). Daarnaast was de werkneemster niet eerder gewaarschuwd voor dergelijk gedrag en ontbrak een duidelijk beleid.
De rechter rekende het de werkgever zwaar aan dat deze meteen naar het ultieme middel greep. De rechter beschrijft het ontslag op staande voet – qua manieren van beëindiging van de arbeidsovereenkomst – als “de nucleaire optie”, waarbij de gevolgen voor de werknemer bijzonder groot zijn. Volgens de rechter had de zorginstelling in dit geval kunnen en moeten kiezen voor het op non-actief stellen van de medewerker en het indienen van een ontbindingsverzoek. Er was daarom sprake van ernstig verwijtbaar handelen door de werkgever.
“Wie het laatst lacht, lacht het best”
Onderaan de streep moest de zorginstelling ruim € 23.000 aan de verpleegkundige betalen. Zo veranderde een misplaatste grap in een dure les — en bleek uiteindelijk niet de werkgever, maar de werknemer degene die het laatst én het best lachte.
Wat leert deze uitspraak ons? Een werkgever doet er verstandig aan om gedragsregels te formuleren over ongepaste omgangsvormen en moet die regels dan ook zichtbaar handhaven, zodat werknemers weten waar de grens ligt én welke stappen volgen bij overtreding. Dit voorkomt verrassingen én kan voorkomen dat een rechter achteraf oordeelt dat een gedragsnorm “niet duidelijk was” voor de werknemer. Daarnaast leert de uitspraak dat grappen misplaatst en/of gênant kunnen zijn, maar dat dit nog niet altijd betekent dat er voldoende reden is voor een ontslag op staande voet.Tom Koomen
