Integriteit in de zorg

Integriteit in de zorg

Integriteit in de zorg 150 150 Capra Advocaten
image_pdf

“Een beetje integer bestaat niet”; deze quote van wijlen Minister Ien Dales lijkt bijna 25 jaar na dato actueler dan ooit in de zorgsector. Berichtgeving rondom ex-neurologen die strafrechtelijk worden vervolgd en diverse berichten over declaratiegedrag en vermeende excessieve beloningen van vertrekkende bestuurders dragen niet bij aan een positieve beeldvorming. Maar wat wordt nu verstaan onder het begrip “integriteit in de zorg”? Wat zijn de mogelijkheden van bestuurders om integriteit in zorgorganisatie te bevorderen en tegen welke grenzen lopen zij aan? Deze vragen zijn onderzocht door het centrum voor ethiek en gezondheidszorg en beantwoord in een rapport dat eerder dit jaar verscheen: “Integriteit in zorgorganisaties: perspectieven van bestuurders”.

Integriteit

De eerste vraag die bij een integriteitsdiscussie altijd naar voren komt is: wat is integriteit? Een eenduidige definitie van het begrip integriteit kan niet worden gegeven. Enerzijds kan het begrip integriteit ruim worden ingevuld, zo ruim zelf dat het begrip betekenis verliest en hieronder zaken worden geschaard die niets met integriteit van doen hebben. Anderzijds kan het begrip integriteit worden versmalt tot het enkel volgen van de regels en het transparant handelen. De onderzoekers van het centrum voor ethiek en gezondheid geven een andere definitie aan integriteit. Zij verstaan onder integriteit; een gelaagde persoonlijke eigenschap met vier componenten, namelijk: betrouwbaarheid, deugdzaamheid, authenticiteit en reflectie.

Welke betekenis ook aan integriteit wordt gegeven, een ding staat vast. Het begrip integer handelen ligt niet eenduidig vast en integriteit is aan verandering onderhevig.

Integriteit onder druk

Wordt de bestuurders van een zorginstelling gevraagd wanneer de integriteit in hun organisatie op de proef wordt gesteld dan komen een vijftal situaties veelvuldig terug, zo blijkt uit het genoemde onderzoek. Botsende belangen en verwachtingen, en het omgaan met fouten zijn twee van de situaties die door bestuurders van zorginstellingen genoemd worden als het gaat om integriteitskwesties. Beloning van bestuurders, perverse systeemprikkels en groepsdruk zijn de andere drie situaties die door bestuurders van zorginstellingen gesignaleerd worden.

Worden de vijf genoemde categorieën bezien, dan kan grofweg gesteld worden dat bij de laatste twee er op zich normen en regels bestaan over de vraag wat een integere handelwijze is. De verleiding bestaat echter om hier van af te wijken. In de andere situaties wordt een eigen afweging van de personen in kwestie verlangt. Zij moeten zelf een afweging maken over de vraag hoe om te gaan met de ontstane situatie. Deze belangenafwezig is lastig. De vraag komt op waaraan getoetst kan worden.

Integriteitsbeleid

Bijna iedere zorginstelling kent wel enige vorm van integriteitsbeleid. In statuten en/of protocollen wordt het belang van integer handelen verwoord. Opgenomen is wat wel en wat niet van medewerkers wordt verwacht. Trainingen en workshops worden aangeboden om medewerkers hiervan bewust te maken. Sinds 1 januari 2016 legt de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) organisaties wettelijke verplichtingen op.

De Wkkgz

In een artikel van mei 2016 besteedde mijn collega Tom Koomen aandacht aan de bepalingen zoals opgenomen in de Wkkgz. De Wkkgz bevat immers regels voor het bewaken, het beheersen en het verbeteren van de kwaliteit van de zorg. Naast de verplichte Verklaring omtrent het gedrag (VOG) is in de Wkkgz een vergewisplicht opgenomen en kent de wet een meldplicht.

Inspectie voor de gezondheidszorg

Artikel 11, eerste lid onder c van de Wkkgz bepaalt dat een werkgever in de zorg verplicht is melding te doen bij de inspectie voor de gezondheidszorg als een arbeidsverhouding met een medewerker wordt beëindigd omdat deze medewerker ernstig tekort is geschoten in zijn functioneren. Wanneer hiervan sprake is wordt niet bepaald. Het is aan de zorginstelling zelf hier een afweging in te maken. Het doen van een melding is afhankelijk van de feiten en van de eigen beoordeling van de zorginstelling. Een belangenafweging dient derhalve plaats te vinden. Zorginstellingen zullen na moeten denken over de vraag hoe invulling wordt gegeven aan deze meldingsplicht. Hiermee is de cirkel rond. De discussie over integriteit zal binnen iedere zorginstelling gevoerd moeten worden. Wat wordt verwacht van medewerkers en hoe gaat uw organisatie om met “vermoedelijke” integriteitsschendingen?

Capra Advocaten kan u over deze vragen adviseren. Meer weten: bezoek onze vernieuwde website.

Op 20 september 2016 verzorgde ik samen met mijn collega Gerdin Boelens op het jaarcongres HRM in de zorgsector, een workshop met als titel “Normen en waarden in de Zorg”. Lees hier de terugblik op het congres.

Contact over dit onderwerp

Maartje Rutten

Maartje Rutten

Advocaat
Vestiging:
's-Hertogenbosch
Sector:
Overheid, Zorg
Expertteam:
Arbeidsrecht, Ambtenarenrecht, Medezeggenschapsrecht
Telefoon:
073 - 613 13 45
Mobiel:
06 48 17 89 42

Gerelateerd

Feitenonderzoeken en privacybescherming 150 150 Capra Advocaten

Feitenonderzoeken en privacybescherming

Artikel

lees meer
Capra Advocaten neemt Integriteit.nl Training & Advies over 150 150 Capra Advocaten

Capra Advocaten neemt Integriteit.nl Training & Advies over

Nieuws

lees meer
Integriteitsanalyse leden en (hoog)heemraden waterschappen 150 150 Capra Advocaten

Integriteitsanalyse leden en (hoog)heemraden waterschappen

Nieuws

lees meer
Integriteitsanalyse besturen provinciale staten 150 150 Capra Advocaten

Integriteitsanalyse besturen provinciale staten

Nieuws

lees meer
Masterclass integriteit en bewustwording voor leidinggevenden in de zorg 150 150 Capra Advocaten

Masterclass integriteit en bewustwording voor leidinggevenden in de zorg

Masterclass over integriteit voor leidinggevenden in de zorg

lees meer
Masterclass Intimidatie op de werkvloer vanuit arbeidsrechtelijk perspectief 150 150 Capra Advocaten

Masterclass Intimidatie op de werkvloer vanuit arbeidsrechtelijk perspectief

Masterclass over intimidatie op de werkvloer binnen de zorg

lees meer
Cursus Integriteit 150 150 Capra Advocaten

Cursus Integriteit

Cursus van 1 dagdeel

lees meer
Column: Schade ten gevolge van integriteitsonderzoeken 150 150 Capra Advocaten

Column: Schade ten gevolge van integriteitsonderzoeken

Artikel

lees meer
Eerste Kamer neemt voorstel aanpassing Wet BIG aan 150 150 Capra Advocaten

Eerste Kamer neemt voorstel aanpassing Wet BIG aan

Artikel

lees meer
Uitgesproken: Satudarah 150 150 Capra Advocaten

Uitgesproken: Satudarah

Artikel

lees meer
Selectie Jurisprudentie Zorg 2e kwartaal 2018 150 150 Capra Advocaten

Selectie Jurisprudentie Zorg 2e kwartaal 2018

Artikel

lees meer
Uitgesproken: Frans Naerebout 150 150 Capra Advocaten

Uitgesproken: Frans Naerebout

Artikel

lees meer
Bestuurlijke integriteit bij BNR Nieuwsradio 150 150 Capra Advocaten

Bestuurlijke integriteit bij BNR Nieuwsradio

Artikel

lees meer
Hof: medicijngebruik geen excuus voor vervalsen diploma 150 150 Capra Advocaten

Hof: medicijngebruik geen excuus voor vervalsen diploma

Artikel

lees meer
Risicoanalyse integriteit kandidaat-wethouders 150 150 Capra Advocaten

Risicoanalyse integriteit kandidaat-wethouders

Artikel

lees meer
Column: Zorgvuldigheidseisen bij feitenonderzoeken 150 150 Capra Advocaten

Column: Zorgvuldigheidseisen bij feitenonderzoeken

Artikel

lees meer
Zwijgen is zilver, spreken is goud? 150 150 Capra Advocaten

Zwijgen is zilver, spreken is goud?

Artikel

lees meer
In beeld: het ontslagrecht na de normalisering 150 150 Capra Advocaten

In beeld: het ontslagrecht na de normalisering

Artikel

lees meer
Vertrouwen is goed… 150 150 Capra Advocaten

Vertrouwen is goed…

Artikel

lees meer
De frauderende apotheker en samenloop van rechtsgangen 150 150 Capra Advocaten

De frauderende apotheker en samenloop van rechtsgangen

Artikel

lees meer
Zorg, onderwijs en ambtenaar? 150 150 Capra Advocaten

Zorg, onderwijs en ambtenaar?

Artikel

lees meer
Column: Integriteit bij de overheid: een blijvend hot issue 150 150 Capra Advocaten

Column: Integriteit bij de overheid: een blijvend hot issue

Artikel

lees meer
Belangenverstrengeling hoogleraar leidt tot strafontslag 150 150 Capra Advocaten

Belangenverstrengeling hoogleraar leidt tot strafontslag

Artikel

lees meer
Oproep aan schoolbesturen: zet integriteit op de agenda 150 150 Capra Advocaten

Oproep aan schoolbesturen: zet integriteit op de agenda

Artikel

lees meer
Column: Alternatieve feitenonderzoeken? 150 150 Capra Advocaten

Column: Alternatieve feitenonderzoeken?

Artikel

lees meer
Governancecode Zorg 2017: goed bestuur in de zorg 150 150 Capra Advocaten

Governancecode Zorg 2017: goed bestuur in de zorg

Artikel

lees meer
Een vakbekwame zorgcoördinator gaat over de schreef 150 150 Capra Advocaten

Een vakbekwame zorgcoördinator gaat over de schreef

Artikel

lees meer
De integere zorgbestuurder? 150 150 Capra Advocaten

De integere zorgbestuurder?

Artikel

lees meer
Integriteit in de zorg 150 150 Capra Advocaten

Integriteit in de zorg

Artikel

lees meer
De schijn van belangenverstrengeling in het onderwijs 150 150 Capra Advocaten

De schijn van belangenverstrengeling in het onderwijs

Artikel

lees meer
Feitenonderzoeken: geen sinecure 150 150 Capra Advocaten

Feitenonderzoeken: geen sinecure

Artikel

lees meer
Niet elke fout is een integriteitsschending 150 150 Capra Advocaten

Niet elke fout is een integriteitsschending

Artikel

lees meer
Een beetje integer … 150 150 Capra Advocaten

Een beetje integer …

Artikel

lees meer
Genormaliseerde integriteitsdiscussie 150 150 Capra Advocaten

Genormaliseerde integriteitsdiscussie

Artikel

lees meer
Fraude op school- let op de onverwijlde mededeling! 150 150 Capra Advocaten

Fraude op school- let op de onverwijlde mededeling!

Artikel

lees meer
Het bewustwordingsgesprek 150 150 Capra Advocaten

Het bewustwordingsgesprek

Artikel

lees meer
Netwerkbijeenkomsten ‘het ambt van raadslid’ 150 150 Capra Advocaten

Netwerkbijeenkomsten ‘het ambt van raadslid’

Artikel

lees meer
Misbruik van Suwinet wordt aangepakt 150 150 Capra Advocaten

Misbruik van Suwinet wordt aangepakt

Artikel

lees meer
Een onkreukbaar openbaar bestuur 150 150 Capra Advocaten

Een onkreukbaar openbaar bestuur

Artikel

lees meer
De gemeenteraadsverkiezingen komen eraan 150 150 Capra Advocaten

De gemeenteraadsverkiezingen komen eraan

Artikel

lees meer
Een beetje meer integer graag! 150 150 Capra Advocaten

Een beetje meer integer graag!

Artikel

lees meer
Leidt loonbeslag tot strafontslag? 150 150 Capra Advocaten

Leidt loonbeslag tot strafontslag?

Artikel

lees meer
Lidmaatschap Hells Angels en Satudara reden voor ontslag? 150 150 Capra Advocaten

Lidmaatschap Hells Angels en Satudara reden voor ontslag?

Artikel

lees meer
Integriteit overkomt je 150 150 Capra Advocaten

Integriteit overkomt je

Artikel

lees meer
De voorbeeldfunctie van de bestuurder 150 150 Capra Advocaten

De voorbeeldfunctie van de bestuurder

Artikel

lees meer
Integriteit, een blijvend actueel onderwerp 150 150 Capra Advocaten

Integriteit, een blijvend actueel onderwerp

Artikel

lees meer
Appels 150 150 Capra Advocaten

Appels

Artikel

lees meer
Ontzeggen afscheidsreceptie na ontslag is Awb-besluit 150 150 Capra Advocaten

Ontzeggen afscheidsreceptie na ontslag is Awb-besluit

Artikel

lees meer
Klokkenluiden of onrechtmatig lekken 150 150 Capra Advocaten

Klokkenluiden of onrechtmatig lekken

Artikel

lees meer

Blijf op de hoogte

Onze nieuwsbrief Capra Concreet verschijnt ongeveer 10 keer per jaar. In de nieuwsbrief houden wij u op de hoogte over ontwikkelingen op het gebied van arbeidsverhoudingen binnen de sectoren overheid, onderwijs en zorg. In de Capra Concreet leest u over interessante jurisprudentie en wetswijzigingen op het gebied van het ambtenarenrecht, arbeidsrecht, bestuurlijke samenwerking en andere actuele thema’s die voor u van belang kunnen zijn.

Vestiging Den Haag
Laan Copes van Cattenburch 56
2585 GC ‘s-Gravenhage
Telefoon 070-364 81 02
Fax 070-361 78 47
s-gravenhage@capra.nl

Vestiging ‘s-Hertogenbosch
Bastion Vught 1
5211 CZ ‘s-Hertogenbosch
Telefoon 073-613 13 45
Fax 073-614 82 16
s-hertogenbosch@capra.nl

Vestiging Zwolle
Terborchstraat 12
8011 GG Zwolle
Telefoon 038-423 54 14
Fax 038-423 47 84
zwolle@capra.nl

Vestiging Maastricht
Spoorweglaan 7
6221 BS Maastricht
Telefoon 043-7 600 600
Fax 043-7 600 609
maastricht@capra.nl