Ontslag en terugbetaling van meer dan €100.000,- aan spookfacturen

Bij een ouderenzorgorganisatie werd begin 2026 een forse overschrijding van het ICT-budget geconstateerd. Vervelend, maar niet direct uitzonderlijk. Tot uit nader onderzoek bleek dat twee bedrijven in een periode van ongeveer zeven maanden maar liefst 23 facturen hadden ingediend voor werkzaamheden die niet waren verricht.

De totale schade: € 121.797,80.

En degene die volgens de rechter achter de constructie zat? Die stond gewoon bij de zorgorganisatie op de loonlijst.

Een lucratieve samenwerking

De werknemer was sinds december 2023 in dienst en hield zich onder meer bezig met ICT-vraagstukken en de implementatie van AFAS. Vanuit die functie kende hij de interne systemen, de organisatie en – niet onbelangrijk – het betalingsproces.

Volgens de werkgever gebruikte hij die kennis om samen met anderen facturen voor niet-verrichte ICT-werkzaamheden in te dienen. De opbrengst werd verdeeld: 70% voor de werknemer en 30% voor degene wiens onderneming voor de facturering werd gebruikt.

Uit WhatsApp- en Signalgesprekken bleek dat de werknemer niet alleen betrokken was bij de constructie, maar deze ook aanstuurde. Hij maakte conceptfacturen, volgde de betalingen in het systeem en verstuurde betaalverzoeken zodra het geld was binnengekomen. In een van de berichten schreef hij dat hij “de betaling in het proces” had gedrukt. Op een ander moment wilde hij bespreken hoe zij de komende maanden nog maximaal konden verdienen.

De op dat moment enigszins chaotische situatie binnen de organisatie kwam daarbij kennelijk goed van pas, want zo kon de werknemer naar eigen zeggen ‘eenvoudig extra uren laten uitbetalen’.
Toen de bank begin februari 2026 vragen begon te stellen, werd de werknemer toch zenuwachtig. De medefactureerder kreeg instructies over wat hij wel en niet moest zeggen. De naam van de werknemer mocht vooral niet worden genoemd. Want dan zou “de cirkel rond” zijn.

Geen overtuigende verklaring

De werknemer ontkende iedere betrokkenheid. De berichten zouden zijn vervalst en anderen zouden toegang hebben gehad tot zijn computer en mailbox. Ook stelde hij de persoon met wie hij volgens de werkgever had samengewerkt niet te kennen.

De kantonrechter vond het weinig overtuigend. Niet alleen omdat in de zakelijke mailbox van de werknemer conceptberichten en facturen waren aangetroffen die later vrijwel letterlijk vanuit de ondernemingen van derden aan de zorginstelling waren verzonden, maar ook waren bankafschriften overgelegd waaruit bleek dat minstens € 72.061,- naar de werknemer was overgemaakt.

De verklaring dat die betalingen betrekking hadden op privézaken viel bovendien lastig te rijmen met zijn andere verklaring, namelijk dat hij de betaler helemaal niet kende.

Volgens de kantonrechter was de werknemer de “spin in het web” van de frauduleuze constructie. Hij had zijn kennis van de organisatie en haar betalingsprocessen gebruikt om een aanzienlijk bedrag aan zorggeld te onttrekken.

Einde arbeidsovereenkomst én terugbetalen

De kantonrechter maakte dan ook korte metten met de verweren van de werknemer. De arbeidsovereenkomst werd per direct ontbonden wegens ernstig verwijtbaar handelen. De werknemer kreeg geen transitievergoeding en herplaatsing was vanzelfsprekend niet aan de orde.

Een van de betrokken ondernemingen had inmiddels € 18.997,- terugbetaald. De werknemer werd veroordeeld tot betaling van de resterende schade van € 102.800,80. Daar kwamen nog € 18.696,07 aan onderzoekskosten bij, evenals accountantskosten, proceskosten en beslagkosten.

Onderaan de streep werd de werknemer veroordeeld tot betaling van in ieder geval € 121.496,87, exclusief de nog vast te stellen accountantskosten en rente.

Ziekteverzuim & onderzoek

Voor werkgevers is ook nog interessant dat het fraudeonderzoek en het ziekteverzuim naast elkaar liepen. Een ziekmelding maakt een werknemer niet onaantastbaar – al wordt dat nog wel eens gedacht. Een werkgever mag onderzoek (blijven) doen, vragen stellen en uiteindelijk ontbinding verzoeken vanwege gedragingen die losstaan van de ziekte. Maar daar staat tegenover dat een ernstige fraudeverdenking een werkgever geen vrijbrief biedt om de regels over loondoorbetaling tijdens ziekte opzij te zetten.

Heeft uw zorgorganisatie te maken met een vermoeden van fraude of een andere integriteitskwestie? Neem dan contact op met mij of met uw vaste contactpersoon bij Capra. Wij kunnen ondersteunen bij de eerste aanpak, het feitenonderzoek en de arbeidsrechtelijke vervolgstappen.

Tom Koomen