De arbeidsongeschikte politieke ambtsdrager

De arbeidsongeschikte politieke ambtsdrager

De arbeidsongeschikte politieke ambtsdrager 150 150 Capra Advocaten
image_pdf

De wet Appa is nog niet zo lang geleden gewijzigd (september 2012). Bij die wijziging werd de maximale uitkeringsduur (na ontslag) beperkt en meer in overeenstemming gebracht met de uitkeringsduur van een reguliere WW-uitkering. Ook werd een sollicitatieplicht ingevoerd. Het voorstel van wet waarover de Raad van State onlangs advies heeft uitgebracht (Kamerstukken II 2012-2013, 33565, nr. 4), betreft de aanpassing van de pensioenleeftijd. Dit voorstel beoogt de wet Appa in overeenstemming te brengen met de verhoging van de AOW-gerechtigde leeftijd. Het voorstel is op 5 maart 2013 aan de Tweede Kamer gezonden.

De al doorgevoerde wetswijziging en het huidige voorstel betreffen juist de twee regimes waarop de wet betrekking heeft. De wet bevat immers bepalingen over de uitkering na ontslag en bepalingen omtrent pensioen. Daarnaast bevat de wet bepalingen over een uitkering in verband met arbeidsongeschiktheid. Arbeidsongeschiktheid in samenhang met de wet Appa leidt nogal eens tot vragen. Dit ligt eigenlijk wel voor de hand. De regeling is namelijk anders dan die bij een ‘gewone’ aanstelling of een ‘gewone’ arbeidsovereenkomst.

De oorzaak hiervan is juist gelegen in het feit dat de politieke ambtsdrager, te weten de minister; de gedeputeerde; de wethouder; etc., geen werknemer is zoals bedoeld in de Ziektewet. Artikel 4 van de Ziektewet (Zw) bevat de definitie van werknemer: dit is degene die in een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke dienstbetrekking staat. En alsof dat niet voldoende duidelijk is, bepaalt artikel 6 Zw dat niet als dienstbetrekking wordt beschouwd de arbeidsverhouding van degene die werkzaam is als, en dan volgt een opsomming van onder meer minister, staatssecretaris, gedeputeerde,wethouder, etc.. De ziektewet is dus niet van toepassing op de politieke ambtsdrager, de WIA evenmin. Dit brengt mee dat in geval van arbeidsongeschiktheid de wet Appa zelf geraadpleegd moet worden bij vragen die de uitkering betreffen.

Nu de wet Appa ziet op verschillende politieke ambtsdragers komen op verschillende plaatsen in de wet bepalingen omtrent een uitkering bij arbeidsongeschiktheid voor. Het gaat om artikel 8a e.v., artikel 53a e.v. en artikel 133a e.v. Appa. De inhoud van de genoemde artikelen komt erop neer dat in het geval de betrokkene op de dag dat de duur van de (ontslag)uitkering eindigt geheel of gedeeltelijk invalide is, de uitkering wordt voortgezet. De hoogte van de voortgezette uitkering is afhankelijk van de mate van arbeidsongeschiktheid, de duur is afhankelijk van de leeftijd van de betrokkene. Naast bepalingen over de aanvraag van de uitkering bevat de wet aanwijzingen voor de beoordeling van de (mate van) arbeidsongeschiktheid.

Het bijzondere in de wet is toch wel dat het ijkpunt voor het al dan niet aannemen van arbeidsongeschiktheid, het moment betreft waarop de ontslaguitkering eindigt. Dit brengt mee dat het er niet toe doet of de politieke ambtsdrager tijdens zijn ambtsperiode of misschien zelfs daaraan voorafgaand al arbeidsongeschikt was. Ook in de situatie dat een wethouder al arbeidsongeschikt was toen hij het ambt aanvaardde en hij nadien arbeidsongeschikt blijft, komt hij in aanmerking voor een voortgezette uitkering. In zo’n geval wordt wel gesproken over ‘het verzekeren van een brandend huis’. Onmogelijk in de praktijk van verzekeringen, maar wel een situatie die zich kan voordoen.

De Centrale Raad van Beroep heeft in 2012 twee uitspraken gedaan in zaken waar een voortgezette uitkering in verband met arbeidsongeschiktheid centraal stond. De eerste uitspraak betrof een niet inhoudelijk oordeel in een voorlopige voorziening (CRvB d.d. 16 februari 2012 (LJN: BV6632). De Raad had eerder al uitgesproken dat de oud-wethouder waar het hier om ging, gehouden was om mee te werken aan een medisch onderzoek teneinde vast te stellen of, en zo ja in welke mate, er sprake was van algemene invaliditeit in de zin van de wet Appa (zie in dit verband CRvB d.d. 25 augustus 2011; LJN: BR5901). In de uitspraak van februari 2012 droeg de Raad het college van burgemeester en wethouders op om een nieuw besluit op bezwaar te nemen naar aanleiding van de bevindingen die uit het medisch onderzoek zouden blijken. Kennelijk had het college (te) veeltijd genomen om dat besluit te nemen. Uit de eerdere uitspraak is af te leiden dat de betrokkene die een aanvraag doet om een voortgezette uitkering mee moetwerken aan een medisch onderzoek om de aanspraak op die voortzetting vast te kunnen stellen.

De meer inhoudelijke uitspraak betreft die van 23 februari 2012 (LJN: BV7777). Het ging in die uitspraak om een betrokkene die voorafgaand aan haar wethouderschap een uitkering ontving op grond van de WAO in verband met een mate van arbeidsongeschiktheid van 80 tot 100%. Zij oefende haar ambt uit van 17 februari 2003 tot 23 december 2004, waarna zij om politieke redenen aftrad. De Appa-uitkering duurde tot december 2006. De WAO-uitkering kwam gedurende al die tijd niet tot uitbetaling. Betrokkene vroeg vervolgens om een voortzetting van de Appa-uitkering. Deze aanvraag kwam niet onverwacht omdat betrokkene immers op grond van de WAO voor 80-100% arbeidsongeschikt werd geacht. Betrokkene werd voor de Appa echter niet als algemeen invalide aangemerkt. De belastbaarheid van betrokkene werd namelijk niet overschreden door de belasting die het ambt met zich bracht. Haar beperkte belastbaarheid voor de WAO werd veroorzaakt door een stabiel knieletsel. De aanpassingen die in dat verband nodig waren, nl. het niet te lang achter elkaar zitten of staan, waren in he tambt van wethouder eenvoudig te realiseren. Dit was in de praktijk overigens ook gebleken. Voor het oordeel over de arbeidsongeschiktheid was het moment bepalend, twee jaar nadat betrokkene de uitoefening van het ambt had beëindigd. Toen kwam de ontslaguitkering tot een einde. Daarbij bleef het wethouderschap overigens de maatgevende arbeid. Betrokkene was voorts van mening dat behalve fysieke klachten ook psychische klachten in de weg stonden om de maatgevende arbeid uit te voeren. De Raad ging daar echter niet in mee nu niet was vastgesteld dat die klachten aan de orde waren op het moment dat voor het geding van belang was, te weten december 2006.

Een laatste punt dat in deze uitspraak aan de orde kwam, was de stelling van appellante dat het werk als wethouder zo specifiek was, dat aan de geschiktheid voor de maatgevende arbeid geen gevolgen konden worden verbonden. Hervatting in het oude werk was volgens haar immers niet mogelijk en werk van dezelfde aard was bij andere werkgevers niet of nauwelijks voorhanden. De Raad oordeelde hierover dat het al dan niet gekozen worden voor het ambt (de verkrijgbaarheid van het werk) los stond van de vraag naar de beschikbaarheid van vergelijkbaar werk naar belasting en beloning. Het ambt van wethouder werd door de Raad impliciet niet als zeer specifiek aangemerkt.

Uit de uitspraken kunnen enkele aandachtspunten afgeleid worden. In beginsel vormt het ambt de maatgevende arbeid. Het is van belang dat met betrekking tot de vraag of sprake is van algemene invaliditeit een deugdelijk medisch en arbeidskundig onderzoek wordt uitgevoerd. De betrokkene moet hieraan meewerken. De belasting die het ambt met zich brengt moet worden vergeleken met de belastbaarheid van de betrokkene. Bij de beoordeling kan de reden van ontslag van de ambtsdrager een rol spelen. Gelet op het lange tijdsverloop tussen het einde van ambtsuitoefening en de aanvraag van een voortgezette uitkering, kan de reden van ontslag echter ook zijn betekenis verliezen.

Tenslotte verdient de Appa naast de aanpassingen aan de reguliere voorzieningen inzake werkloosheid en inzake de AOW-leeftijd, nóg een aanpassing. Ik doel hiermee op een aanpassing aan de WIA. Er bestaat op dit moment namelijk geen enkele (financiële) prikkel voor een ambtsdrager om te werken aan zijn herstel als hij voor of tijdens de ambtsperiode ziek wordt en ziek blijft. Sterker nog, er bestaat zelfs een financieel belang om na de ambtsperiode ziek te worden en te blijven. In het geval er namelijk aan heteinde van de ontslaguitkering sprake is van algemene invaliditeit, komt de ambtsdrager in aanmerking voor een voortgezette Appa-uitkering. Het is daarbij in beginsel niet relevant wanneer de arbeidsongeschiktheid die tot de algemene invaliditeit heeft geleid, is ontstaan. Een aanpassing aan de WIA komt mijns inziens tegemoet aan het meer algemene streven om de wet Appa aan te laten sluiten op de voorzieningen die gelden voor ‘gewone’ ambtenaren en werknemers.

Paula Berends-Schellens

Contact over dit onderwerp

Paula Berends-Schellens

Paula Berends-Schellens

Advocaat
Vestiging:
Den Haag
Sector:
Onderwijs, Overheid
Expertteam:
Arbeidsrecht, Ambtenarenrecht, Onderwijsrecht, Sociale Zekerheidsrecht
Telefoon:
070 - 364 81 02
Mobiel:
06 48 43 17 15

Gerelateerd

Feitenonderzoeken en privacybescherming 150 150 Capra Advocaten

Feitenonderzoeken en privacybescherming

Artikel

lees meer
Cursus Actualiteiten en verdieping WIA 150 150 Capra Advocaten

Cursus Actualiteiten en verdieping WIA

Cursus van 1 dagdeel over de ins en outs van de WIA

lees meer
Bovenwettelijke uitkeringen en de transitievergoeding 150 150 Capra Advocaten

Bovenwettelijke uitkeringen en de transitievergoeding

Artikel

lees meer
Cursus WIA en het eerste en tweede ziektejaar 150 150 Capra Advocaten

Cursus WIA en het eerste en tweede ziektejaar

Na deze cursus weet u de weg binnen de WIA

lees meer
Cursus Eigenrisicodrager Ziektewet en WGA 150 150 Capra Advocaten

Cursus Eigenrisicodrager Ziektewet en WGA

De rechten, plichten en voordelen als u eigenrisicodrager bent

lees meer
De taken en verantwoordelijkheden van de bedrijfsarts 150 150 Capra Advocaten

De taken en verantwoordelijkheden van de bedrijfsarts

Artikel

lees meer
Rechten en verplichtingen van voormalige wethouders 150 150 Capra Advocaten

Rechten en verplichtingen van voormalige wethouders

Artikel

lees meer
Eigenrisico dragen voor ZW en WGA: wat betekent dat? 150 150 Capra Advocaten

Eigenrisico dragen voor ZW en WGA: wat betekent dat?

Artikel

lees meer
Risicoanalyse integriteit kandidaat-wethouders 150 150 Capra Advocaten

Risicoanalyse integriteit kandidaat-wethouders

Artikel

lees meer
Afspraak is afspraak? Actualiteiten WNT in de zorg 150 150 Capra Advocaten

Afspraak is afspraak? Actualiteiten WNT in de zorg

Artikel

lees meer
Mag Raad van Toezicht eigen beloning verhogen? 150 150 Capra Advocaten

Mag Raad van Toezicht eigen beloning verhogen?

Artikel

lees meer
Iedereen is gelijk, maar niet hetzelfde 150 150 Capra Advocaten

Iedereen is gelijk, maar niet hetzelfde

Artikel

lees meer
Re-integratieperikelen: loondoorbetaling terecht gestaakt? 150 150 Capra Advocaten

Re-integratieperikelen: loondoorbetaling terecht gestaakt?

Artikel

lees meer
Afspraak is afspraak 150 150 Capra Advocaten

Afspraak is afspraak

Artikel

lees meer
Zorg, onderwijs en ambtenaar? 150 150 Capra Advocaten

Zorg, onderwijs en ambtenaar?

Artikel

lees meer
Wat zijn de gevolgen van de Evaluatiewet WNT? 150 150 Capra Advocaten

Wat zijn de gevolgen van de Evaluatiewet WNT?

Artikel

lees meer
Column: Alternatieve feitenonderzoeken? 150 150 Capra Advocaten

Column: Alternatieve feitenonderzoeken?

Artikel

lees meer
Overzicht van recente tuchtrechtspraak over de bedrijfsarts 150 150 Capra Advocaten

Overzicht van recente tuchtrechtspraak over de bedrijfsarts

Artikel

lees meer
De rol van de bedrijfsarts in de gewijzigde Arbowet 150 150 Capra Advocaten

De rol van de bedrijfsarts in de gewijzigde Arbowet

Artikel

lees meer
Spraakmakende veranderingen in de SAW bij de waterschappen 150 150 Capra Advocaten

Spraakmakende veranderingen in de SAW bij de waterschappen

Artikel

lees meer
Nieuwe cao’s voor de sector PO en VO? 150 150 Capra Advocaten

Nieuwe cao’s voor de sector PO en VO?

Artikel

lees meer
De Wet werk en zekerheid bij de Rijksoverheid 150 150 Capra Advocaten

De Wet werk en zekerheid bij de Rijksoverheid

Artikel

lees meer
Feitenonderzoeken: geen sinecure 150 150 Capra Advocaten

Feitenonderzoeken: geen sinecure

Artikel

lees meer
De “zieke” werknemer versus de “zieke” ambtenaar 150 150 Capra Advocaten

De “zieke” werknemer versus de “zieke” ambtenaar

Artikel

lees meer
De bedrijfsarts: onderwerp van wetgeving en procedures 150 150 Capra Advocaten

De bedrijfsarts: onderwerp van wetgeving en procedures

Artikel

lees meer
Wet aanpak schijnconstructies (WAS) 150 150 Capra Advocaten

Wet aanpak schijnconstructies (WAS)

Artikel

lees meer
Principieel is ook een optie, sprak de opportunist 150 150 Capra Advocaten

Principieel is ook een optie, sprak de opportunist

Artikel

lees meer
Wacht uw organisatie tot de quotumheffing wordt geïnd? 150 150 Capra Advocaten

Wacht uw organisatie tot de quotumheffing wordt geïnd?

Artikel

lees meer
Wachtgeldgegevens en de Wob 150 150 Capra Advocaten

Wachtgeldgegevens en de Wob

Artikel

lees meer
De Participatiewet en Quotumwet in vogelvlucht 150 150 Capra Advocaten

De Participatiewet en Quotumwet in vogelvlucht

Artikel

lees meer
Het grote risico van het eigen risico 150 150 Capra Advocaten

Het grote risico van het eigen risico

Artikel

lees meer
De Wet normering topinkomens en variabele beloningen 150 150 Capra Advocaten

De Wet normering topinkomens en variabele beloningen

Artikel

lees meer
Einde wachttijd: WIA-uitkering of loonsanctie? 150 150 Capra Advocaten

Einde wachttijd: WIA-uitkering of loonsanctie?

Artikel

lees meer
Het bewustwordingsgesprek 150 150 Capra Advocaten

Het bewustwordingsgesprek

Artikel

lees meer
Geslaagde bijeenkomst Voorbij het ambt 150 150 Capra Advocaten

Geslaagde bijeenkomst Voorbij het ambt

Artikel

lees meer
Uitnodiging bijeenkomst 10 april 2014 ‘Voorbij het ambt’ 150 150 Capra Advocaten

Uitnodiging bijeenkomst 10 april 2014 ‘Voorbij het ambt’

Artikel

lees meer
Netwerkbijeenkomsten ‘het ambt van raadslid’ 150 150 Capra Advocaten

Netwerkbijeenkomsten ‘het ambt van raadslid’

Artikel

lees meer
Een onkreukbaar openbaar bestuur 150 150 Capra Advocaten

Een onkreukbaar openbaar bestuur

Artikel

lees meer
De redelijkheid en het UWV 150 150 Capra Advocaten

De redelijkheid en het UWV

Artikel

lees meer
Wetsvoorstel Werk en Zekerheid 150 150 Capra Advocaten

Wetsvoorstel Werk en Zekerheid

Artikel

lees meer
De gemeenteraadsverkiezingen komen eraan 150 150 Capra Advocaten

De gemeenteraadsverkiezingen komen eraan

Artikel

lees meer
Een beetje meer integer graag! 150 150 Capra Advocaten

Een beetje meer integer graag!

Artikel

lees meer
Verwijtbare werkloosheid, wel of geen WW? 150 150 Capra Advocaten

Verwijtbare werkloosheid, wel of geen WW?

Artikel

lees meer
De bedrijfsarts bedreigd 150 150 Capra Advocaten

De bedrijfsarts bedreigd

Artikel

lees meer
Is RSI (of CANS) een hersenschim? 150 150 Capra Advocaten

Is RSI (of CANS) een hersenschim?

Artikel

lees meer
De Ziektewet is gewijzigd 150 150 Capra Advocaten

De Ziektewet is gewijzigd

Artikel

lees meer
De arbeidsongeschikte politieke ambtsdrager 150 150 Capra Advocaten

De arbeidsongeschikte politieke ambtsdrager

Artikel

lees meer
Overheidswerkgever en bovenwettelijke uitkeringslasten 150 150 Capra Advocaten

Overheidswerkgever en bovenwettelijke uitkeringslasten

Artikel

lees meer
Capra Maastricht: grenzeloze advisering 150 150 Capra Advocaten

Capra Maastricht: grenzeloze advisering

Artikel

lees meer
De voorbeeldfunctie van de bestuurder 150 150 Capra Advocaten

De voorbeeldfunctie van de bestuurder

Artikel

lees meer
Kabinetsplannen voor aanpassing van het ontslagrecht en de WW 150 150 Capra Advocaten

Kabinetsplannen voor aanpassing van het ontslagrecht en de WW

Artikel

lees meer
Wijziging in de AOW per 1 april 2012 150 150 Capra Advocaten

Wijziging in de AOW per 1 april 2012

Artikel

lees meer
Kortere uitkeringsduur voor Rijksambtenaren 150 150 Capra Advocaten

Kortere uitkeringsduur voor Rijksambtenaren

Artikel

lees meer
Een nieuwe maat (man/vrouw)? 150 150 Capra Advocaten

Een nieuwe maat (man/vrouw)?

Artikel

lees meer
Grensarbeid, een complex verhaal, deel II 150 150 Capra Advocaten

Grensarbeid, een complex verhaal, deel II

Artikel

lees meer
Grensarbeid, een complex verhaal 150 150 Capra Advocaten

Grensarbeid, een complex verhaal

Artikel

lees meer
De (niet) terugkerende wethouder 150 150 Capra Advocaten

De (niet) terugkerende wethouder

Artikel

lees meer
Opbouw van verlof tijdens ziekte (deel IV) 150 150 Capra Advocaten

Opbouw van verlof tijdens ziekte (deel IV)

Artikel

lees meer
Ziek op de laatste werkdag van het dienstverband. Nou en? 150 150 Capra Advocaten

Ziek op de laatste werkdag van het dienstverband. Nou en?

Artikel

lees meer
CAO Ambulancezorg 150 150 Capra Advocaten

CAO Ambulancezorg

Artikel

lees meer
De gunstigste ontslaggrond? 150 150 Capra Advocaten

De gunstigste ontslaggrond?

Artikel

lees meer
Opbouw verlofaanspraken tijdens ziekte 150 150 Capra Advocaten

Opbouw verlofaanspraken tijdens ziekte

Artikel

lees meer
Het advies van de bedrijfsarts 150 150 Capra Advocaten

Het advies van de bedrijfsarts

Artikel

lees meer
Wijzigingen rechtspositie politieke ambtsdragers 150 150 Capra Advocaten

Wijzigingen rechtspositie politieke ambtsdragers

Artikel

lees meer
Oproep werkhervatting na hersteldmelding 150 150 Capra Advocaten

Oproep werkhervatting na hersteldmelding

Artikel

lees meer
Stand van zaken jurisprudentie loonsanctie 150 150 Capra Advocaten

Stand van zaken jurisprudentie loonsanctie

Artikel

lees meer
Ontslagbescherming tijdelijke aanstelling 150 150 Capra Advocaten

Ontslagbescherming tijdelijke aanstelling

Artikel

lees meer
Wijzigingen CAR/UWO en SAW: de ervaringen in het eerste jaar 150 150 Capra Advocaten

Wijzigingen CAR/UWO en SAW: de ervaringen in het eerste jaar

Artikel

lees meer
Preventie werkt! 150 150 Capra Advocaten

Preventie werkt!

Artikel

lees meer
Eigenrisicodrager voor de WGA 150 150 Capra Advocaten

Eigenrisicodrager voor de WGA

Artikel

lees meer
Instellen medisch onderzoek na ontslag 150 150 Capra Advocaten

Instellen medisch onderzoek na ontslag

Artikel

lees meer
Schadevergoeding bij overschrijding redelijke termijn 150 150 Capra Advocaten

Schadevergoeding bij overschrijding redelijke termijn

Artikel

lees meer
Ziekte van Lyme aangemerkt als beroepsziekte 150 150 Capra Advocaten

Ziekte van Lyme aangemerkt als beroepsziekte

Artikel

lees meer
Verhaal re-integratiekosten op veroorzaker ongeval 150 150 Capra Advocaten

Verhaal re-integratiekosten op veroorzaker ongeval

Artikel

lees meer
Situatieve arbeidsongeschiktheid 150 150 Capra Advocaten

Situatieve arbeidsongeschiktheid

Artikel

lees meer
Verbod op verrichten nevenfunctie 150 150 Capra Advocaten

Verbod op verrichten nevenfunctie

Artikel

lees meer
De Commissie Bakker en de CAR/UWO 150 150 Capra Advocaten

De Commissie Bakker en de CAR/UWO

Artikel

lees meer

Blijf op de hoogte

Onze nieuwsbrief Capra Concreet verschijnt ongeveer 10 keer per jaar. In de nieuwsbrief houden wij u op de hoogte over ontwikkelingen op het gebied van arbeidsverhoudingen binnen de sectoren overheid, onderwijs en zorg. In de Capra Concreet leest u over interessante jurisprudentie en wetswijzigingen op het gebied van het ambtenarenrecht, arbeidsrecht, bestuurlijke samenwerking en andere actuele thema’s die voor u van belang kunnen zijn.

Vestiging Den Haag
Laan Copes van Cattenburch 56
2585 GC ‘s-Gravenhage
Telefoon 070-364 81 02
Fax 070-361 78 47
s-gravenhage@capra.nl

Vestiging ‘s-Hertogenbosch
Bastion Vught 1
5211 CZ ‘s-Hertogenbosch
Telefoon 073-613 13 45
Fax 073-614 82 16
s-hertogenbosch@capra.nl

Vestiging Zwolle
Terborchstraat 12
8011 GG Zwolle
Telefoon 038-423 54 14
Fax 038-423 47 84
zwolle@capra.nl

Vestiging Maastricht
Spoorweglaan 7
6221 BS Maastricht
Telefoon 043-7 600 600
Fax 043-7 600 609
maastricht@capra.nl