Universiteiten en tijdelijke dienstverbanden: excessen ten einde?

Universiteiten en tijdelijke dienstverbanden: excessen ten einde?

Universiteiten en tijdelijke dienstverbanden: excessen ten einde? 150 150 Capra Advocaten

De definitieve tekst van de nieuwe cao Nederlandse Universiteiten is nog niet beschikbaar. De tekst wordt in september verwacht, aldus de VSNU. Wel is op 1 augustus jl. het onderhandelaarsakkoord bevestigd. Over dat akkoord informeerden we u al eerder eerder. Een van de kernafspraken in het akkoord is het terugdringen van tijdelijke dienstverbanden. Bij gebleken geschiktheid voor de functie wordt een tijdelijk contract, dat maximaal 12 maanden mag duren, omgezet naar een vast contract (onbepaalde tijd). De beperking van artikel 7:668a BW (ketenregeling) is dan ook aanzienlijk te noemen. Hoewel een deel van het personeel van deze beperking zal profiteren en daarmee sneller in aanmerking komt voor een vaste baan, vallen anderen (nog) buiten de boot. Het betreft onder meer “een flexibele schil van docenten en onderzoekers die meebeweegt met de vraag en de bekostiging”, en projectgebonden Onderwijsondersteunend en Beheerspersoneel (OBP).

Een halt aan het oprekken van een tijdelijk dienstverband

Het onderhandelaarsakkoord brengt dus niet voor alle tijdelijke medewerkers positief nieuws. Positief nieuws komt voor hen uit een andere hoek. De kantonrechter van de Rechtbank Den Haag bepaalde namelijk in zijn uitspraak van 3 juni 2021 dat als gevolg van het wijzigen van de einddatum van een tijdelijk contract, een vast dienstverband was ontstaan [ECLI:NL:RBDHA:2021:7032]. Het contract waarvan de einddatum werd veranderd, betrof de derde schakel in de keten van een aantal tijdelijke contracten. Tot zover niets bijzonders. De Universiteit Leiden (UL), werkgever, wilde koste wat het kost een vast dienstverband voorkomen, maar wenste betrokkene wel langer in dienst te houden. Er werd gekozen voor het intrekken van het derde contract en het aanbieden van een nieuw contract met een langere looptijd. In de ogen van de UL was daarmee nog steeds sprake van een tweede verlenging. Omdat bij een tijdelijk contract de einddatum daarvan echter een wezenlijk onderdeel vormt, overwoog de kantonrechter dat de wijziging van die einddatum gelijk staat aan de sluiting van een nieuw contract. In dit geval leidde dat tot de vaststelling dat een vast dienstverband was ontstaan.

In de uitspraak van de kantonrechter werd verwezen naar het Hof van Justitie (HvJ) EU en naar de ‘Raamovereenkomst’, bijlage bij Richtlijn 1999/70/EG. De Raamovereenkomst beoogt, kort gezegd, bescherming te bieden tegen een onbegrensd gebruik van tijdelijke dienstverbanden. De handelwijze van de UL om de mogelijkheden van tijdelijke contracten maximaal te benutten en zelfs een draaideurconstructie te overwegen, achtte de kantonrechter strijdig met het doel van de Raamovereenkomst.

Voor het expliciet etaleren door de UL van de intentie om zoveel mogelijk de wettelijke regels op te rekken, kon de kantonrechter weinig sympathie opbrengen. De corrigerende rol van de kantonrechter zal in de toekomst misschien minder nodig zijn, nu de nieuwe cao excessen op het vlak van tijdelijke dienstverbanden beoogt te voorkomen.

HvJ EU

Een vraag die zich bij een Italiaanse universiteit voordeed was of het toegestaan was om aan het aangaan van een tijdelijk dienstverband de voorwaarde te verbinden dat, samengevat, voldoende middelen beschikbaar waren, en of het bij de verlenging was toegestaan om daaraan de voorwaarde te stellen dat de onderwijs- en onderzoeksactiviteiten positief waren beoordeeld. Het onderliggende geschil zag op het verwijt dat deze criteria onvoldoende objectief en transparant waren om te beoordelen of een tijdelijk dienstverband wel voorzag in een daadwerkelijke behoefte en het wel noodzakelijk was om een tijdelijk dienstverband te sluiten. Het Hof kwam bij de beoordeling van de prejudiciële vragen niet toe aan de toets van de genoemde criteria omdat de Italiaanse wetgeving voorzag in de begrenzing van de duur van tijdelijke arbeidsovereenkomsten. Alleen indien die begrenzing had ontbroken, had het Hof de criteria kunnen beoordelen [link toevoegen/bron noemen JAR 2021/176 m.nt. Vegter, M.S.A.]. Eén en ander brengt mee dat voor het aangaan van het eerste tijdelijke dienstverband van drie jaar het criterium van voldoende financiering geoorloofd is en dat de noodzakelijke positieve beoordeling redelijkerwijs als voorwaarde gesteld kan worden bij de verlenging van een tijdelijk dienstverband met twee jaar. Dit laatste omdat de betrokken sector (lees: de universiteit) op het gebied van wetenschappelijk onderzoek bijzondere behoeften heeft, aldus het Hof. Hiermee sluit het Hof aan bij overwegingen die ook binnen de universitaire sector in Nederland gangbaar zijn. In het onderhandelaarsakkoord is dit goed zichtbaar waar wordt gesproken over ‘geschiktheid voor de functie’ als voorwaarde voor een vast dienstverband.

Contact over dit onderwerp

Paula Berends-Schellens

Paula Berends-Schellens

Advocaat
Vestiging:
Den Haag
Sector:
Onderwijs, Overheid
Expertteam:
Arbeidsrecht, Ambtenarenrecht, Onderwijsrecht, Sociale Zekerheidsrecht
Telefoon:
070 - 364 81 02
Mobiel:
06 48 43 17 15

Gerelateerd

Zeg werknemer, ben jij gevaccineerd? 150 150 Capra Advocaten

Zeg werknemer, ben jij gevaccineerd?

Artikel

lees meer
Het coronavirus en arbeidsrechtelijke vragen Zorg
Het coronavirus en de onderwijssector: arbeidsrechtelijke vragen 1986 1286 Capra Advocaten

Het coronavirus en de onderwijssector: arbeidsrechtelijke vragen

Artikel

lees meer
Jurisprudentie selectie Zorg – augustus 2021 150 150 Capra Advocaten

Jurisprudentie selectie Zorg – augustus 2021

Artikel

lees meer

Blijf op de hoogte

Blijf op de hoogte over ontwikkelingen, interessante jurisprudentie en wetswijzigingen op het gebied van arbeidsverhoudingen binnen de sectoren overheid, onderwijs en zorg. Selecteer welke nieuwsbrieven u wilt ontvangen en wij houden u op de hoogte.

Vestiging Den Haag
Laan Copes van Cattenburch 56
2585 GC Den Haag
Telefoon 070-364 81 02
Fax 070-361 78 47
denhaag@capra.nl

Vestiging ‘s-Hertogenbosch
Bastion Vught 1
5211 CZ ‘s-Hertogenbosch
Telefoon 073-613 13 45
Fax 073-614 82 16
s-hertogenbosch@capra.nl

Vestiging Zwolle
Terborchstraat 12
8011 GG Zwolle
Telefoon 038-423 54 14
Fax 038-423 47 84
zwolle@capra.nl

Vestiging Maastricht
Spoorweglaan 7
6221 BS Maastricht
Telefoon 043-7 600 600
Fax 043-7 600 609
maastricht@capra.nl