Een nieuwe maat (man/vrouw)?

Een nieuwe maat (man/vrouw)?

Een nieuwe maat (man/vrouw)? 150 150 Capra Advocaten
image_pdf

Een nieuwe maat (man/vrouw)?

Onlangs vroeg een van onze cliënten of de maatman kan wijzigen en zo ja, of dat van betekenis is voor het dienstverband van de betreffende medewerker.

Het begrip ‘maatman’ is direct verbonden met maatmaninkomen (artikel 1 WIA) en maatgevende arbeid (artikel 1, sub i Schattingsbesluit arbeidsongeschiktheidswetten). De maatman kan omschreven worden als de gezonde tegenhanger van de persoon die wegens arbeidsongeschiktheid niet meer in staat is zijn functie te bekleden en het daarbij behorende inkomen te verdienen. Met andere woorden: de maatman kan gelijk gesteld worden met de arbeidsongeschikte voordat deze wegens ziekte uitviel voor zijn werk. Met maatman wordt uiteraard in voorkomende gevallen ook maatvrouw bedoeld. In de uitspraak van de CRvB d.d. 28 februari 2007(LJN AZ9768) spreekt de Raad consequent over maatvrouw nu het in die zaak een vrouwelijke arbeidsongeschikte betrof en het ging om het moment waarop het inkomen van de maatvrouw was vastgesteld.

Maatmaninkomen en maatgevende arbeid zijn belangrijke begrippen bij het bepalen van de mate van arbeidsongeschiktheid. Met deze begrippen wordt de uitgangspositie van de arbeidsongeschikte op het moment van de WIA-keuring als het ware gemarkeerd en in zekere zin gefixeerd.

Markering

De mate van arbeidsongeschiktheid wordt uitgedrukt als resultaat van de vergelijking tussen het maatmaninkomen per uur en hetgeen betrokkene met arbeid kan verdienen (artikel 5 Schattingsbesluit). De maatman zelf vinden we niet terug in wet- en regelgeving, wel zijn arbeid, de maatgevende arbeid, en zijn inkomen, het maatmaninkomen. Voor de omschrijving van maatgevende arbeid wordt in het Schattingsbesluit (artikel 1 onder i) onder meer verwezen naar artikel 1 WIA onder maatmaninkomen. Het maatmaninkomen wordt daar als volgt omschreven: “hetgeen gezonde personen met soortgelijke opleiding en ervaring, ter plaatse waar hij arbeid verricht of het laatst heeft verricht, of in de omgeving daarvan met arbeid gewoonlijk verricht” (artikel 1 WIA).

Discussie over de maatgevende arbeid impliceert onder meer een discussie over het inkomen dat met die maatgevende arbeid is verdiend. Uit de uitspraak van de Centrale Raad van Beroep van 3 december 2008 (LJN BG6008) is af te leiden dat voor het maatmaninkomen in beginsel de laatst verrichte werkzaamheden als uitgangspunt moeten worden genomen.

De wijze waarop het maatmaninkomen wordt vastgesteld is vastgelegd in het Schattingsbesluit (artikel 7 en 7a). Uit het besluit is af te leiden dat het maatmaninkomen wordt vastgesteld in het arbeidsdeskundig onderzoek (artikel 5 en 8, lid 2 Schattingsbesluit). Daarmee is niet gezegd dat voor het vaststellen van de omvang van het maatmaninkomen het moment waarop het arbeidskundig onderzoek plaatsvindt bepalend is. De basis van het maatmaninkomen is immers gelegen in het refertejaar. Met refertejaar wordt de periode bedoeld van één jaar die eindigt op de laatste dag van het aangiftetijdvak voorafgaande aan het aangiftetijdvak waarin de arbeidsongeschiktheid of het arbeidsurenverlies is opgetreden (artikel 1 onder q Besluit dagloonregels werknemersverzekeringen). Het aangiftetijdvak betreft de periode van vier weken of een maand waarop de aangifte van de ingehouden loonbelasting betrekking heeft (artikel 1 onder o Besluit dagloonregels werknemersverzekeringen). Het inkomen dat ongeveer twee jaar voordat het arbeidskundig onderzoek plaatsvindt, werd verdiend, vormt dan ook de basis van de berekening van het maatmaninkomen. Eventuele loonontwikkelingen nadien worden door middel van een indexering betrokken bij de vaststelling van het maatmaninkomen (artikel 8, lid 1 Schattingsbesluit).

Omdat voor de mate van arbeidsongeschiktheid het maatmaninkomen wordt vergeleken met het inkomen dat een betrokkene kan verdienen is het van belang dat het inkomen nauwkeurig wordt vastgesteld. Een maatmaninkomen dat te laag is vastgesteld, leidt ertoe dat het percentage arbeidsongeschiktheid in verhouding lager uitvalt. Dit percentage is voor de begrenzing of een betrokkene wel of niet in aanmerking komt voor een WGA-uitkering, respectievelijk IVA-uitkering, van belang. In dit verband mag niet onopgemerkt blijven dat het voor de hoogte van het percentage arbeidsongeschiktheid uiteraard ook van groot belang is dat de resterende verdiencapaciteit juist wordt vastgesteld. Hier staat echter het maatmaninkomen centraal.

Fixatie

De vaststelling van het maatmaninkomen is in beginsel eenmalig en fixeert in die zin de uitgangspositie van de arbeidsongeschikte naar het moment dat hij ziek werd en voor zijn oorspronkelijke functie uitviel. Dit is ook logisch. In het geval van herplaatsing van een betrokkene in een andere functie waaraan een lager salaris is verbonden, leidt dit namelijk niet tot het verdwijnen van de arbeidsongeschiktheid voor de oorspronkelijke functie. Ook niet indien de betrokkene die nieuwe functie langdurig blijft uitoefenen.

Het percentage arbeidsongeschiktheid kan in de loop van de tijd wel aan wijziging onderhevig zijn als gevolg van een toe- of afname van beperkingen en als gevolg daarvan van de resterende verdiencapaciteit. Indien als gevolg van die wijziging de arbeidsongeschiktheid onder of boven de 35% komt, respectievelijk onder of boven het percentage van 80, dan heeft dit gevolgen voor het toepasselijke uitkeringsregime. Bij minder dan 35% bestaat geen recht op uitkering, tussen 35% en 80% maakt betrokkene aanspraak op een WGA-uitkering en boven 80% is sprake van een IVA-uitkering of een WGA-uitkering.

In artikel 8, lid 2 Schattingsbesluit is bepaald dat bij een hernieuwde vaststelling, een heropening, een herleving of een herziening van de uitkering geen rekening wordt gehouden met wijzigingen in het maatmaninkomen die zijn opgetreden na de eerste WIA-beoordeling. Alleen in het geval de mate van arbeidsongeschiktheid opnieuw wordt vastgesteld, wordt het maatmaninkomen geïndexeerd.

De formulering van het tweede lid doet voorkomen alsof de herziening van de uitkering op zichzelf staat. Dit laatste lijkt mij niet juist. Immers, de wijziging van de resterende verdiencapaciteit als gevolg waarvan de hoogte van de WGA-uitkering verandert (artikel 60 en 61 WIA) heeft een direct effect op de mate van de arbeidsongeschiktheid. De arbeidsongeschikte heeft dan ook een belang om bij de herziening van de uitkering opnieuw de mate van arbeidsongeschiktheid te doen bepalen. Ook in dat geval dient het maatmaninkomen te worden geïndexeerd.

Wijziging maatmaninkomen anders dan indexering

Het maatmaninkomen is de min of meer constante factor bij het bepalen van de arbeidsongeschiktheid. Wijziging van de maatman (en diens inkomen) komt slechts sporadisch voor. Gedacht moet worden aan de situatie dat een betrokkene gedurende de periode van arbeidsongeschiktheid nieuwe bekwaamheden heeft verworven, bijvoorbeeld door het volgen van een studie, als gevolg waarvan hij in staat kan worden geacht een inkomen te verwerven dat (gelijk is aan of) hoger dan het maatmaninkomen dat bij de eerste beoordeling van de arbeidsongeschiktheid is vastgesteld. Over de vraag of sprake was van een maatmanwijziging moest de Centrale Raad van Beroep oordelen in de zaak die leidde tot de uitspraak van 4 juni 2009 (USZ 2009/218). De kwestie betrof een WAO-zaak. De betrokkene was docent wis- en natuurkunde. Na zijn ontslag werd betrokkene ziek en ontving hij een WAO uitkering op basis van een arbeidsongeschiktheid tussen 15 en 25%. Nadien was hij gedurende 20 uur per week werkzaam als docent in de genoemde vakken. In het kader van de schorsing van de WAO-uitkering en de terugvordering van de ten onrechte aan betrokkene betaalde uitkering in 2005 beriep betrokkene zich op het feit dat de maatman gewijzigd had moeten worden. Hij was namelijk rechten gaan studeren en wilde als informatica-advocaat aan de slag. De Raad overwoog dat het UWV terecht geen rekening had gehouden met de nieuwe bekwaamheden van de betrokkene omdat hij sinds zijn afstuderen in 2001 nog op geen enkele wijze in een juridische functie werkzaam was geweest. Er kon dan ook niet met een redelijke mate van zekerheid worden aangenomen dat hij een betaalde juridische functie zou hebben vervuld waarin hij een inkomen zou hebben verworven dat hoger is dan het maatmaninkomen, aldus de Raad.

Een maatmanwijziging behoort onder de WIA eveneens tot de mogelijkheden. In artikel 6, lid 2 WIA is bepaald dat bij het vaststellen van de arbeidsongeschiktheid zo mogelijk rekening wordt gehouden met verkregen nieuwe bekwaamheden. Buiten beschouwing wordt gelaten of met de nieuwe bekwaamheden de arbeid (waarvoor die bekwaamheden zijn vereist) feitelijk kan worden verkregen. Hiermee lijkt sprake te zijn van een verruiming ten opzichte van de situatie onder de WAO. Het effect van een maatmanwijziging onder de WAO was echter meer direct dan onder de WIA. Dit houdt verband met de wijze waarop de hoogte van de WAO-uitkering werd en de WIA-uitkering wordt berekend.
Tot dusverre lijkt de mogelijkheid van een maatmanwijziging onder de WIA nog niet te zijn toegepast, reden waarom het maatmaninkomen dat bij de eerste WIA-beoordeling is vastgesteld ook in die zin als constante factor in het verloop van het WIA-proces heeft te gelden.

Voor de overheidswerkgever zal een wijziging van de maatman op zich niet tot een wijziging van het dienstverband leiden. Daarvoor is namelijk bepalend of de betrokkene met zijn mogelijkheden en beperkingen de functie waarin hij is geplaatst kan blijven uitvoeren.

Contact over dit onderwerp

Paula Berends-Schellens

Paula Berends-Schellens

Advocaat
Vestiging:
Den Haag
Sector:
Onderwijs, Overheid
Expertteam:
Arbeidsrecht, Ambtenarenrecht, Onderwijsrecht, Sociale Zekerheidsrecht
Telefoon:
070 - 364 81 02
Mobiel:
06 48 43 17 15

Gerelateerd

Brochure: De Wnra in de zorg 150 150 Capra Advocaten

Brochure: De Wnra in de zorg

Brochure

lees meer
Cursus Actualiteiten en verdieping WIA 150 150 Capra Advocaten

Cursus Actualiteiten en verdieping WIA

Cursus van 1 dagdeel over de ins en outs van de WIA

lees meer
Bovenwettelijke uitkeringen en de transitievergoeding 150 150 Capra Advocaten

Bovenwettelijke uitkeringen en de transitievergoeding

Artikel

lees meer
Cursus WIA en het eerste en tweede ziektejaar 150 150 Capra Advocaten

Cursus WIA en het eerste en tweede ziektejaar

Na deze cursus weet u de weg binnen de WIA

lees meer
Cursus Eigenrisicodrager Ziektewet en WGA 150 150 Capra Advocaten

Cursus Eigenrisicodrager Ziektewet en WGA

De rechten, plichten en voordelen als u eigenrisicodrager bent

lees meer
Vier actuele uitspraken voor de sector Onderwijs 150 150 Capra Advocaten

Vier actuele uitspraken voor de sector Onderwijs

Artikel

lees meer
De taken en verantwoordelijkheden van de bedrijfsarts 150 150 Capra Advocaten

De taken en verantwoordelijkheden van de bedrijfsarts

Artikel

lees meer
Rechten en verplichtingen van voormalige wethouders 150 150 Capra Advocaten

Rechten en verplichtingen van voormalige wethouders

Artikel

lees meer
Eigenrisico dragen voor ZW en WGA: wat betekent dat? 150 150 Capra Advocaten

Eigenrisico dragen voor ZW en WGA: wat betekent dat?

Artikel

lees meer
Iedereen is gelijk, maar niet hetzelfde 150 150 Capra Advocaten

Iedereen is gelijk, maar niet hetzelfde

Artikel

lees meer
Re-integratieperikelen: loondoorbetaling terecht gestaakt? 150 150 Capra Advocaten

Re-integratieperikelen: loondoorbetaling terecht gestaakt?

Artikel

lees meer
Afspraak is afspraak 150 150 Capra Advocaten

Afspraak is afspraak

Artikel

lees meer
Zorg, onderwijs en ambtenaar? 150 150 Capra Advocaten

Zorg, onderwijs en ambtenaar?

Artikel

lees meer
Overzicht van recente tuchtrechtspraak over de bedrijfsarts 150 150 Capra Advocaten

Overzicht van recente tuchtrechtspraak over de bedrijfsarts

Artikel

lees meer
De rol van de bedrijfsarts in de gewijzigde Arbowet 150 150 Capra Advocaten

De rol van de bedrijfsarts in de gewijzigde Arbowet

Artikel

lees meer
Spraakmakende veranderingen in de SAW bij de waterschappen 150 150 Capra Advocaten

Spraakmakende veranderingen in de SAW bij de waterschappen

Artikel

lees meer
Nieuwe cao’s voor de sector PO en VO? 150 150 Capra Advocaten

Nieuwe cao’s voor de sector PO en VO?

Artikel

lees meer
De Wet werk en zekerheid bij de Rijksoverheid 150 150 Capra Advocaten

De Wet werk en zekerheid bij de Rijksoverheid

Artikel

lees meer
De “zieke” werknemer versus de “zieke” ambtenaar 150 150 Capra Advocaten

De “zieke” werknemer versus de “zieke” ambtenaar

Artikel

lees meer
De bedrijfsarts: onderwerp van wetgeving en procedures 150 150 Capra Advocaten

De bedrijfsarts: onderwerp van wetgeving en procedures

Artikel

lees meer
Wet aanpak schijnconstructies (WAS) 150 150 Capra Advocaten

Wet aanpak schijnconstructies (WAS)

Artikel

lees meer
Wacht uw organisatie tot de quotumheffing wordt geïnd? 150 150 Capra Advocaten

Wacht uw organisatie tot de quotumheffing wordt geïnd?

Artikel

lees meer
De Participatiewet en Quotumwet in vogelvlucht 150 150 Capra Advocaten

De Participatiewet en Quotumwet in vogelvlucht

Artikel

lees meer
Het grote risico van het eigen risico 150 150 Capra Advocaten

Het grote risico van het eigen risico

Artikel

lees meer
Einde wachttijd: WIA-uitkering of loonsanctie? 150 150 Capra Advocaten

Einde wachttijd: WIA-uitkering of loonsanctie?

Artikel

lees meer
De redelijkheid en het UWV 150 150 Capra Advocaten

De redelijkheid en het UWV

Artikel

lees meer
Wetsvoorstel Werk en Zekerheid 150 150 Capra Advocaten

Wetsvoorstel Werk en Zekerheid

Artikel

lees meer
Verwijtbare werkloosheid, wel of geen WW? 150 150 Capra Advocaten

Verwijtbare werkloosheid, wel of geen WW?

Artikel

lees meer
De bedrijfsarts bedreigd 150 150 Capra Advocaten

De bedrijfsarts bedreigd

Artikel

lees meer
Is RSI (of CANS) een hersenschim? 150 150 Capra Advocaten

Is RSI (of CANS) een hersenschim?

Artikel

lees meer
De Ziektewet is gewijzigd 150 150 Capra Advocaten

De Ziektewet is gewijzigd

Artikel

lees meer
De arbeidsongeschikte politieke ambtsdrager 150 150 Capra Advocaten

De arbeidsongeschikte politieke ambtsdrager

Artikel

lees meer
Overheidswerkgever en bovenwettelijke uitkeringslasten 150 150 Capra Advocaten

Overheidswerkgever en bovenwettelijke uitkeringslasten

Artikel

lees meer
Veranderingen in het onderwijs: om ziek van te worden! 150 150 Capra Advocaten

Veranderingen in het onderwijs: om ziek van te worden!

Artikel

lees meer
Capra Maastricht: grenzeloze advisering 150 150 Capra Advocaten

Capra Maastricht: grenzeloze advisering

Artikel

lees meer
Kabinetsplannen voor aanpassing van het ontslagrecht en de WW 150 150 Capra Advocaten

Kabinetsplannen voor aanpassing van het ontslagrecht en de WW

Artikel

lees meer
Wijziging in de AOW per 1 april 2012 150 150 Capra Advocaten

Wijziging in de AOW per 1 april 2012

Artikel

lees meer
Kortere uitkeringsduur voor Rijksambtenaren 150 150 Capra Advocaten

Kortere uitkeringsduur voor Rijksambtenaren

Artikel

lees meer
Een nieuwe maat (man/vrouw)? 150 150 Capra Advocaten

Een nieuwe maat (man/vrouw)?

Artikel

lees meer
Grensarbeid, een complex verhaal, deel II 150 150 Capra Advocaten

Grensarbeid, een complex verhaal, deel II

Artikel

lees meer
Grensarbeid, een complex verhaal 150 150 Capra Advocaten

Grensarbeid, een complex verhaal

Artikel

lees meer
De (niet) terugkerende wethouder 150 150 Capra Advocaten

De (niet) terugkerende wethouder

Artikel

lees meer
Opbouw van verlof tijdens ziekte (deel IV) 150 150 Capra Advocaten

Opbouw van verlof tijdens ziekte (deel IV)

Artikel

lees meer
Ziek op de laatste werkdag van het dienstverband. Nou en? 150 150 Capra Advocaten

Ziek op de laatste werkdag van het dienstverband. Nou en?

Artikel

lees meer
CAO Ambulancezorg 150 150 Capra Advocaten

CAO Ambulancezorg

Artikel

lees meer
De gunstigste ontslaggrond? 150 150 Capra Advocaten

De gunstigste ontslaggrond?

Artikel

lees meer
Opbouw verlofaanspraken tijdens ziekte 150 150 Capra Advocaten

Opbouw verlofaanspraken tijdens ziekte

Artikel

lees meer
Het advies van de bedrijfsarts 150 150 Capra Advocaten

Het advies van de bedrijfsarts

Artikel

lees meer
Oproep werkhervatting na hersteldmelding 150 150 Capra Advocaten

Oproep werkhervatting na hersteldmelding

Artikel

lees meer
Stand van zaken jurisprudentie loonsanctie 150 150 Capra Advocaten

Stand van zaken jurisprudentie loonsanctie

Artikel

lees meer
Ontslagbescherming tijdelijke aanstelling 150 150 Capra Advocaten

Ontslagbescherming tijdelijke aanstelling

Artikel

lees meer
Wijzigingen CAR/UWO en SAW: de ervaringen in het eerste jaar 150 150 Capra Advocaten

Wijzigingen CAR/UWO en SAW: de ervaringen in het eerste jaar

Artikel

lees meer
Preventie werkt! 150 150 Capra Advocaten

Preventie werkt!

Artikel

lees meer
Eigenrisicodrager voor de WGA 150 150 Capra Advocaten

Eigenrisicodrager voor de WGA

Artikel

lees meer
Instellen medisch onderzoek na ontslag 150 150 Capra Advocaten

Instellen medisch onderzoek na ontslag

Artikel

lees meer
Schadevergoeding bij overschrijding redelijke termijn 150 150 Capra Advocaten

Schadevergoeding bij overschrijding redelijke termijn

Artikel

lees meer
Ziekte van Lyme aangemerkt als beroepsziekte 150 150 Capra Advocaten

Ziekte van Lyme aangemerkt als beroepsziekte

Artikel

lees meer
Verhaal re-integratiekosten op veroorzaker ongeval 150 150 Capra Advocaten

Verhaal re-integratiekosten op veroorzaker ongeval

Artikel

lees meer
Situatieve arbeidsongeschiktheid 150 150 Capra Advocaten

Situatieve arbeidsongeschiktheid

Artikel

lees meer
Verbod op verrichten nevenfunctie 150 150 Capra Advocaten

Verbod op verrichten nevenfunctie

Artikel

lees meer
De Commissie Bakker en de CAR/UWO 150 150 Capra Advocaten

De Commissie Bakker en de CAR/UWO

Artikel

lees meer

Blijf op de hoogte

Onze nieuwsbrief Capra Concreet verschijnt ongeveer 10 keer per jaar. In de nieuwsbrief houden wij u op de hoogte over ontwikkelingen op het gebied van arbeidsverhoudingen binnen de sectoren overheid, onderwijs en zorg. In de Capra Concreet leest u over interessante jurisprudentie en wetswijzigingen op het gebied van het ambtenarenrecht, arbeidsrecht, bestuurlijke samenwerking en andere actuele thema’s die voor u van belang kunnen zijn.

Vestiging Den Haag
Laan Copes van Cattenburch 56
2585 GC ‘s-Gravenhage
Telefoon 070-364 81 02
Fax 070-361 78 47
s-gravenhage@capra.nl

Vestiging ‘s-Hertogenbosch
Bastion Vught 1
5211 CZ ‘s-Hertogenbosch
Telefoon 073-613 13 45
Fax 073-614 82 16
s-hertogenbosch@capra.nl

Vestiging Zwolle
Terborchstraat 12
8011 GG Zwolle
Telefoon 038-423 54 14
Fax 038-423 47 84
zwolle@capra.nl

Vestiging Maastricht
Spoorweglaan 7
6221 BS Maastricht
Telefoon 043-7 600 600
Fax 043-7 600 609
maastricht@capra.nl