De Ondernemingskamer gaat om: beperking van het adviesrecht bij de overheid

De Ondernemingskamer gaat om: beperking van het adviesrecht bij de overheid

De Ondernemingskamer gaat om: beperking van het adviesrecht bij de overheid 150 150 Capra Advocaten
image_pdf

De ‘eens-gegeven-blijft-gegeven’-regel, zoals die blijkt uit vaste rechtspraak van de Ondernemingskamer van het Gerechtshof Amsterdam, geldt niet langer voor de besluiten die onder het primaat van de politiek vallen. De Ondernemingskamer heeft in zijn uitspraak van 19 november 2015 (ECLI:NL:GHAMS:2015:4890) op een overtuigende wijze afscheid genomen van zijn eerdere koers. Tot dan toe was de vaste lijn dat als er zonder enig voorbehoud en onverplicht advies was gevraagd, de voorschriften van het adviesrecht, inclusief beroepsprocedure, daarop van toepassing zijn. Na de uitspraak van 19 november 2015 zijn besluiten die onder het politieke primaat vallen niet langer vatbaar voor beroep.

De casus bij de Ondernemingskamer

In de in geding zijnde kwestie heeft de gemeente Diemen zonder enig voorbehoud (onverplicht) advies gevraagd om een aantal bedrijfsvoeringtaken over te hevelen naar de gemeenschappelijke regeling DUO+. De ondernemingsraad (OR) heeft op 25 april 2015 een negatief advies uitgebracht. Op 30 april 2015 heeft de gemeenteraad ingestemd met het voorstel van het college van B&W om de bedrijfsvoeringstaken over te hevelen. De OR heeft daarop beroep in gesteld bij de Ondernemingskamer.

Oordeel Ondernemingskamer

De Ondernemingskamer stelt vast dat het genomen besluit alleen ziet op het overhevelen van de bedrijfsvoeringstaken en dat over eventuele uitvoeringsbesluiten betreffende de (her)inrichting van de organisatie en de personele gevolgen afzonderlijk advies zal worden gevraagd aan de OR. Vervolgens komt de Ondernemingskamer tot het oordeel dat de ‘eens-gegeven-blijft-gegeven’-regel een ongewenste situatie geeft. Toepassing van deze regel in het geval als het onderhavige zou immers ertoe (kunnen) leiden dat de besluitvorming van democratische organen waaraan een politieke afweging ten grondslag ligt, alsnog doorkruist kan worden door de medezeggenschap van werknemers. De Ondernemingskamer meent dat de wetgever dit juist heeft willen voorkomen. Een andere opvatting, zo vindt de Ondernemingskamer, zou bovendien leidden tot het ongerijmde resultaat dat, als de Ondernemingskamer de gemeente zou verplichten tot intrekking of ongedaanmaking van het besluit, de vrijheid van de democratische organen om zelfstandig de voor- en nadelen van het besluit af te wegen zou worden aangetast. Op bovenstaande gronden is de Ondernemingskamer nadrukkelijk teruggekomen op zijn vaste jurisprudentie, waarin de Ondernemingskamer zich liet gelden als een voorstander van een beperkte uitleg van het politieke primaat.

Reikwijdte politiek primaat

Kort gezegd komt de uitspraak van de Ondernemingskamer erop neer dat politieke besluiten over beleid, taken (en uitvoering van die taken) van de medezeggenschap zijn uitgesloten. Het primaat van de politiek is echter niet oneindig. Het adviesrecht blijft wel gelden voor besluiten die strekken tot, of in het bijzonder gericht zijn op personele gevolgen. De vuistregel hierbij is: de politiek geeft richting, de OR gaat over de inrichting. De vraag hierbij blijft: waar begint het politieke primaat en waar eindigt het.

Gevolgen medezeggenschap

Na de uitspraak van de Ondernemingskamer is het begrip primaat van de politiek opnieuw in de belangstelling komen te staan. De uitspraak laat naar mijn overtuiging onverlet dat een goede verstandhouding met de OR van wezenlijk belang is voor een goede bedrijfsvoering. Met het oog op beoogde doorontwikkeling of reorganisatie komen bestuurder en OR elkaar ongetwijfeld tegen, zeker daar waar het gaat om het regelen van personele gevolgen. Ik meen dan ook dat het goed is om te zorgen dat de OR wel betrokken wordt. De huidige praktijk om zonder enig voorbehoud (onverplicht) advies te vragen kan dan ook gewoon worden voortgezet. In zoverre hoeft er niets te veranderen. Het enige dat is veranderd, is dat de OR bij de overheid zijn beroepsrecht bij de Ondernemingskamer definitief verloren heeft als het gaat om besluiten die vallen onder het politieke primaat.

Sjoerd Richters

Contact over dit onderwerp

Sjoerd Richters

Sjoerd Richters

Advocaat
Vestiging:
's-Hertogenbosch
Sector:
Overheid
Expertteam:
Arbeidsrecht, Ambtenarenrecht
Telefoon:
073 - 613 13 45
Mobiel:
06 48 97 21 37

Gerelateerd

Masterclass Organisatieveranderingen in de zorg 150 150 Capra Advocaten

Masterclass Organisatieveranderingen in de zorg

Cursus van 1 dagdeel

lees meer
De gevolgen van de Wnra voor privatiseren en deprivatiseren 150 150 Capra Advocaten

De gevolgen van de Wnra voor privatiseren en deprivatiseren

Artikel

lees meer
Zorg, onderwijs en ambtenaar? 150 150 Capra Advocaten

Zorg, onderwijs en ambtenaar?

Artikel

lees meer
Het overgangsrecht van de Wgr 150 150 Capra Advocaten

Het overgangsrecht van de Wgr

Artikel

lees meer
Wet aanpak schijnconstructies (WAS) 150 150 Capra Advocaten

Wet aanpak schijnconstructies (WAS)

Artikel

lees meer
De Hoge Raad koestert het primaat van de politiek 150 150 Capra Advocaten

De Hoge Raad koestert het primaat van de politiek

Artikel

lees meer
Het primaat van de politiek 150 150 Capra Advocaten

Het primaat van de politiek

Artikel

lees meer
Vormen van samenwerking op bedrijfsvoeringstaken (PIOFACH) 150 150 Capra Advocaten

Vormen van samenwerking op bedrijfsvoeringstaken (PIOFACH)

Artikel

lees meer
Bestuurlijke samenwerking: structure follows strategy 150 150 Capra Advocaten

Bestuurlijke samenwerking: structure follows strategy

Artikel

lees meer
De samenwerkende overheid 150 150 Capra Advocaten

De samenwerkende overheid

Artikel

lees meer
Het Model Sociaal Statuut: een kritische noot 150 150 Capra Advocaten

Het Model Sociaal Statuut: een kritische noot

Artikel

lees meer
Sectorenmodel 150 150 Capra Advocaten

Sectorenmodel

Artikel

lees meer
Tips voor Top 5 OR-perikelen 150 150 Capra Advocaten

Tips voor Top 5 OR-perikelen

Artikel

lees meer
Over Capra Maastricht en bestuurlijke samenwerking 150 150 Capra Advocaten

Over Capra Maastricht en bestuurlijke samenwerking

Artikel

lees meer
Werk, zorg en jeugd 150 150 Capra Advocaten

Werk, zorg en jeugd

Artikel

lees meer
Capra Maastricht: de eerste ervaringen 150 150 Capra Advocaten

Capra Maastricht: de eerste ervaringen

Artikel

lees meer
Het politiek primaat in de zin van artikel 46d WOR 150 150 Capra Advocaten

Het politiek primaat in de zin van artikel 46d WOR

Artikel

lees meer

Blijf op de hoogte

Onze nieuwsbrief Capra Concreet verschijnt ongeveer 10 keer per jaar. In de nieuwsbrief houden wij u op de hoogte over ontwikkelingen op het gebied van arbeidsverhoudingen binnen de sectoren overheid, onderwijs en zorg. In de Capra Concreet leest u over interessante jurisprudentie en wetswijzigingen op het gebied van het ambtenarenrecht, arbeidsrecht, bestuurlijke samenwerking en andere actuele thema’s die voor u van belang kunnen zijn.

Vestiging Den Haag
Laan Copes van Cattenburch 56
2585 GC ‘s-Gravenhage
Telefoon 070-364 81 02
Fax 070-361 78 47
s-gravenhage@capra.nl

Vestiging ‘s-Hertogenbosch
Bastion Vught 1
5211 CZ ‘s-Hertogenbosch
Telefoon 073-613 13 45
Fax 073-614 82 16
s-hertogenbosch@capra.nl

Vestiging Zwolle
Terborchstraat 12
8011 GG Zwolle
Telefoon 038-423 54 14
Fax 038-423 47 84
zwolle@capra.nl

Vestiging Maastricht
Spoorweglaan 7
6221 BS Maastricht
Telefoon 043-7 600 600
Fax 043-7 600 609
maastricht@capra.nl