De (niet) terugkerende wethouder

De (niet) terugkerende wethouder

De (niet) terugkerende wethouder 150 150 Capra Advocaten
image_pdf

Als een wethouder begint aan zijn ambtstermijn, maakt hij vaak met de werkgever waar hij als werknemer in dienst is, afspraken over zijn overstap. Hij wordt daarbij gesteund door de wet, want zowel in de Ambtenarenwet (Aw) als in het Burgerlijk Wetboek (BW) zijn bepalingen opgenomen die eventuele drempels weg kunnen nemen om die overstap te maken. Zo bepaalt artikel 125c Aw dat een wethouder tijdelijk ontheven wordt van zijn functie. In het BW (artikel 7:643 BW) is geregeld dat de wethouder van zijn werkgever kan verlangen dat hij hem (onbetaald) buitengewoon verlof verleent. In de diverse ambtelijke rechtspositieregelingen en in CAO’s zijn bepalingen opgenomen over de (al dan niet) doorbetaling van het loon en de premies voor de sociale verzekeringen in deze periode.

Wel of geen terugkeergarantie afspreken?

Doet een werkgever er verstandig aan om naast deze wettelijke bepalingen nog expliciet een terugkeergarantie overeen te komen? Aan een dergelijke terugkeergarantie zijn aanzienlijke rechtspositionele en financiële risico’s verbonden.

Een terugkeergarantie betekent voor de werkgever dat hij bij de invulling van functies en vacatures continu met de terugkeer van de betreffende medewerker rekening moet houden. Dat kan tot lastige situaties leiden, zeker als het gaat om één van de topambtenaren die wethouder wil worden. Het vrijhouden van een dergelijke topfunctie in afwachting van een mogelijke terugkeer is vanzelfsprekend geen optie en aan het in dienst nemen van een vervanger op basis van een tijdelijke aanstelling zitten ook haken en ogen. Kan er bijvoorbeeld op tijdelijke basis wel een adequate vervanger worden gevonden? Ook loopt de overheidswerkgever een aanmerkelijk uitkeringsrisico wanneer deze medewerker ontslag wordt verleend uit de tijdelijke aanstelling. Inhuur zou een optie kunnen zijn, maar is mogelijk erg duur.

Bij de afweging om wel of geen terugkeergarantie te verlenen is met name ook het volgende aspect van belang. Artikel 8:9 van de CAR/UWO bepaalt dat een wethouder die bij een gemeente terugkeert van politiek verlof en naar het oordeel van het college niet in actieve dienst kan worden hersteld, eervol ontslag kan worden verleend. Het Rijk kent een soortgelijke bepaling in artikel 96b ARAR en de politie in artikel 92 Barp. Belangrijk is dat de betrokken ambtenaar bij een ontslag op grond van dit artikel in beginsel geen aanspraak heeft op een werkloosheidsuitkering ten laste van de gemeente waar hij in dienst was, eenvoudigweg omdat hij aan zijn wethouderschap niet de hoedanigheid van werknemer in de zin van de WW kan ontlenen . Cruciaal is nu dat in het geval een terugkeergarantie is verleend, artikel 8:9 CAR/UWO niet meer kan worden toegepast. De gewezen wethouder keert dan weer terug bij de gemeente waar hij voorheen in dienst was en wanneer er geen passende functie voor hem is, zal die gemeente hem op een andere grond ontslag moeten verlenen met mogelijk aanzienlijke financiële consequenties in de uitkeringssfeer.

Aanspraken wethouder na beëindiging wethouderschap

Een wethouder die is afgetreden, heeft op grond van de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers (Appa), recht op een ontslaguitkering ten laste van de gemeente waar hij wethouder was. Het maakt daarbij niet uit wat de reden voor het aftreden is geweest. Hij moet zich houden aan de rechten en plichten uit de Appa, zoals de plicht om te solliciteren (artikel 132a Appa). Hij is onder meer verplicht actief passende arbeid te vinden en aangeboden passende arbeid te aanvaarden.

De terugkeergarantie en de Appa-uitkering

Wanneer partijen een terugkeergarantie zijn overeengekomen en de gewezen wethouder maakt daar na zijn ontslag gebruik van, dan is een Appa-uitkering uiteraard niet aan de orde. Echter, wanneer de wethouder na zijn ontslag van deze overeengekomen mogelijkheid geen gebruik maakt, dan komt hij daarmee de hiervoor omschreven sollicitatieverplichting niet na. Hij loopt dan het risico dat zijn uitkering geheel of gedeeltelijk wordt ingehouden op basis van artikel 132c Appa en het daarop gebaseerde Besluit sollicitatieplicht Appa voor gewezen politieke ambtsdragers.

Het is in dit kader interessant om stil te staan bij artikel 132a, lid 6 van de Appa waarin is aangegeven dat de bepalingen rond de sollicitatieplicht niet gelden in de eerste periode van drie maanden nadat de wethouder is afgetreden. De achterliggende gedachte hierbij is dat een benoeming in een politiek ambt abrupt kan eindigen. Er geldt geen opzegtermijn of herplaatsingperiode. Door de sollicitatieplicht pas na drie maanden in te laten gaan, wordt de gewezen wethouder wat tijd gegund zich te beraden op zijn nieuwe situatie.

Stel dat de ex-wethouder afziet in deze eerste periode van drie maanden na zijn ontslag van de terugkeergarantie. Wellicht dat de wethouder daarmee in strijd handelt met het doel van de bepalingen rond de sollicitatieplicht uit de Appa: zich actief inspannen om nieuw werk te vinden. Het afzien van een recht om terug te keren past daar niet bij.

Het is echter de vraag of deze stap van de wethouder op grond van de Appa gesanctioneerd kan worden. Er is namelijk geen sprake van het overtreden van artikel 132a Appa omdat de sollicitatieverplichting de eerste drie maanden niet geldt. Er is dus geen wettelijke grond om een sanctie op te leggen. Het is tevens zeer de vraag of een besluit van de gemeente om, onder verwijzing naar de bedoeling van de wet (een actieve sollicitatie-inspanning) en met een beroep op de redelijkheid en billijkheid, een sanctie toe te passen op de Appa-uitkering van de betrokken wethouder, in stand blijft wanneer het tot een procedure bij de Centrale Raad van Beroep komt.

De Centrale Raad van Beroep heeft namelijk in zijn uitspraak van 12 januari 2006, LJN: AV0743 in een geschil over de vraag of een FPU-uitkering verrekend mag worden met de Appa-uitkering, overwogen dat de in de Appa opgenomen regeling inzake verrekening van inkomsten uit of in verband met arbeid of bedrijf en de overwegingen die daaraan ten grondslag liggen, een gebonden karakter heeft en dat de gemeente in dit geval geen ruimte had om daarvan op grond van redelijkheid en billijkheid af te wijken. De bepalingen rond het sanctioneren van het niet nakomen van de sollicitatieverplichting lijken evenzeer een gebonden karakter te hebben, zodat in lijn van deze uitspraak gesteld kan worden dat voor deze situatie geen ruimte bestaat om daarvan op grond van redelijkheid en billijkheid af te wijken.

Een dergelijke stap van de wethouder kan mogelijk wel politiek gevoelig liggen. Hij moet nu een beroep op de Appa doen, terwijl hij zonder financiële consequenties voor de gemeente waar hij als wethouder was benoemd, weer bij zijn oorspronkelijke werkgever had kunnen gaan werken. Dat geldt ook voor de situatie waarin de wethouder al tijdens zijn benoemingsperiode afstand doet van het recht om terug te keren. Niet ondenkbaar is dat de wethouder dan na zijn ontslag een beroep op de Appa moet doen met de bijbehorende kosten voor de gemeente.  Een dergelijke handeling kan op grond van de Appa in ieder geval niet gesanctioneerd worden, want de bepalingen uit de Appa zijn pas van toepassing als er een recht op uitkering bestaat en daar is in die situatie nog geen sprake van.

Situatie voor en na 27 februari 2010

De sollicitatieplicht in de Appa is bij wetswijziging van 27 februari 2010 ingevoerd. Alle wethouders die sinds 27 februari 2010 voor het eerst zijn benoemd vallen onder deze nieuwe bepaling. Voor wethouders die voor 27 februari 2010 in functie waren en zijn herbenoemd, geldt dat zij pas na hun herbenoeming onder de nieuwe bepaling vallen. Bij genoemde wetswijziging is overigens meer veranderd. De uitkeringsduur is verkort, er kan planmatige begeleiding bij het vinden van ander werk worden geboden en het loopbaanprincipe is ingevoerd (aanspraken op een Appa-uitkering opgebouwd in verschillende Appafuncties tellen mee bij het vaststellen van de duur van de Appa-uitkering).

Afsluitend

Een eenduidig antwoord op de vraag wat de gevolgen zijn van het afzien van een terugkeergarantie voor zowel de wethouder als de gemeente waar hij is benoemd, is niet te geven want sterk afhankelijk van de individuele omstandigheden. Steeds zal per geval onderzocht moeten worden wat de implicaties kunnen zijn.

Contact over dit onderwerp

Teaser Medezeggenschap

Onze mensen

Heeft u vragen en/of opmerkingen neem dan contact op met een van onze specialisten!
Naar contact

Gerelateerd

Het belang van een zorgvuldig proces bij conflicten en ziekte 150 150 Capra Advocaten

Het belang van een zorgvuldig proces bij conflicten en ziekte

Artikel

lees meer
Feitenonderzoeken en privacybescherming 150 150 Capra Advocaten

Feitenonderzoeken en privacybescherming

Artikel

lees meer
Cursus Actualiteiten en verdieping WIA 150 150 Capra Advocaten

Cursus Actualiteiten en verdieping WIA

Cursus van 1 dagdeel over de ins en outs van de WIA

lees meer
Bovenwettelijke uitkeringen en de transitievergoeding 150 150 Capra Advocaten

Bovenwettelijke uitkeringen en de transitievergoeding

Artikel

lees meer
Cursus WIA en het eerste en tweede ziektejaar 150 150 Capra Advocaten

Cursus WIA en het eerste en tweede ziektejaar

Na deze cursus weet u de weg binnen de WIA

lees meer
Cursus Eigenrisicodrager Ziektewet en WGA 150 150 Capra Advocaten

Cursus Eigenrisicodrager Ziektewet en WGA

De rechten, plichten en voordelen als u eigenrisicodrager bent

lees meer
De taken en verantwoordelijkheden van de bedrijfsarts 150 150 Capra Advocaten

De taken en verantwoordelijkheden van de bedrijfsarts

Artikel

lees meer
Rechten en verplichtingen van voormalige wethouders 150 150 Capra Advocaten

Rechten en verplichtingen van voormalige wethouders

Artikel

lees meer
Eigenrisico dragen voor ZW en WGA: wat betekent dat? 150 150 Capra Advocaten

Eigenrisico dragen voor ZW en WGA: wat betekent dat?

Artikel

lees meer
Risicoanalyse integriteit kandidaat-wethouders 150 150 Capra Advocaten

Risicoanalyse integriteit kandidaat-wethouders

Artikel

lees meer
Afspraak is afspraak? Actualiteiten WNT in de zorg 150 150 Capra Advocaten

Afspraak is afspraak? Actualiteiten WNT in de zorg

Artikel

lees meer
Mag Raad van Toezicht eigen beloning verhogen? 150 150 Capra Advocaten

Mag Raad van Toezicht eigen beloning verhogen?

Artikel

lees meer
Iedereen is gelijk, maar niet hetzelfde 150 150 Capra Advocaten

Iedereen is gelijk, maar niet hetzelfde

Artikel

lees meer
Re-integratieperikelen: loondoorbetaling terecht gestaakt? 150 150 Capra Advocaten

Re-integratieperikelen: loondoorbetaling terecht gestaakt?

Artikel

lees meer
Afspraak is afspraak 150 150 Capra Advocaten

Afspraak is afspraak

Artikel

lees meer
Zorg, onderwijs en ambtenaar? 150 150 Capra Advocaten

Zorg, onderwijs en ambtenaar?

Artikel

lees meer
Wat zijn de gevolgen van de Evaluatiewet WNT? 150 150 Capra Advocaten

Wat zijn de gevolgen van de Evaluatiewet WNT?

Artikel

lees meer
Column: Alternatieve feitenonderzoeken? 150 150 Capra Advocaten

Column: Alternatieve feitenonderzoeken?

Artikel

lees meer
Overzicht van recente tuchtrechtspraak over de bedrijfsarts 150 150 Capra Advocaten

Overzicht van recente tuchtrechtspraak over de bedrijfsarts

Artikel

lees meer
De rol van de bedrijfsarts in de gewijzigde Arbowet 150 150 Capra Advocaten

De rol van de bedrijfsarts in de gewijzigde Arbowet

Artikel

lees meer
Spraakmakende veranderingen in de SAW bij de waterschappen 150 150 Capra Advocaten

Spraakmakende veranderingen in de SAW bij de waterschappen

Artikel

lees meer
Nieuwe cao’s voor de sector PO en VO? 150 150 Capra Advocaten

Nieuwe cao’s voor de sector PO en VO?

Artikel

lees meer
De Wet werk en zekerheid bij de Rijksoverheid 150 150 Capra Advocaten

De Wet werk en zekerheid bij de Rijksoverheid

Artikel

lees meer
Feitenonderzoeken: geen sinecure 150 150 Capra Advocaten

Feitenonderzoeken: geen sinecure

Artikel

lees meer
De “zieke” werknemer versus de “zieke” ambtenaar 150 150 Capra Advocaten

De “zieke” werknemer versus de “zieke” ambtenaar

Artikel

lees meer
De bedrijfsarts: onderwerp van wetgeving en procedures 150 150 Capra Advocaten

De bedrijfsarts: onderwerp van wetgeving en procedures

Artikel

lees meer
Wet aanpak schijnconstructies (WAS) 150 150 Capra Advocaten

Wet aanpak schijnconstructies (WAS)

Artikel

lees meer
Principieel is ook een optie, sprak de opportunist 150 150 Capra Advocaten

Principieel is ook een optie, sprak de opportunist

Artikel

lees meer
Wacht uw organisatie tot de quotumheffing wordt geïnd? 150 150 Capra Advocaten

Wacht uw organisatie tot de quotumheffing wordt geïnd?

Artikel

lees meer
Wachtgeldgegevens en de Wob 150 150 Capra Advocaten

Wachtgeldgegevens en de Wob

Artikel

lees meer
De Participatiewet en Quotumwet in vogelvlucht 150 150 Capra Advocaten

De Participatiewet en Quotumwet in vogelvlucht

Artikel

lees meer
Het grote risico van het eigen risico 150 150 Capra Advocaten

Het grote risico van het eigen risico

Artikel

lees meer
De Wet normering topinkomens en variabele beloningen 150 150 Capra Advocaten

De Wet normering topinkomens en variabele beloningen

Artikel

lees meer
Einde wachttijd: WIA-uitkering of loonsanctie? 150 150 Capra Advocaten

Einde wachttijd: WIA-uitkering of loonsanctie?

Artikel

lees meer
Het bewustwordingsgesprek 150 150 Capra Advocaten

Het bewustwordingsgesprek

Artikel

lees meer
Geslaagde bijeenkomst Voorbij het ambt 150 150 Capra Advocaten

Geslaagde bijeenkomst Voorbij het ambt

Artikel

lees meer
Uitnodiging bijeenkomst 10 april 2014 ‘Voorbij het ambt’ 150 150 Capra Advocaten

Uitnodiging bijeenkomst 10 april 2014 ‘Voorbij het ambt’

Artikel

lees meer
Netwerkbijeenkomsten ‘het ambt van raadslid’ 150 150 Capra Advocaten

Netwerkbijeenkomsten ‘het ambt van raadslid’

Artikel

lees meer
Een onkreukbaar openbaar bestuur 150 150 Capra Advocaten

Een onkreukbaar openbaar bestuur

Artikel

lees meer
De redelijkheid en het UWV 150 150 Capra Advocaten

De redelijkheid en het UWV

Artikel

lees meer
Wetsvoorstel Werk en Zekerheid 150 150 Capra Advocaten

Wetsvoorstel Werk en Zekerheid

Artikel

lees meer
De gemeenteraadsverkiezingen komen eraan 150 150 Capra Advocaten

De gemeenteraadsverkiezingen komen eraan

Artikel

lees meer
Een beetje meer integer graag! 150 150 Capra Advocaten

Een beetje meer integer graag!

Artikel

lees meer
Verwijtbare werkloosheid, wel of geen WW? 150 150 Capra Advocaten

Verwijtbare werkloosheid, wel of geen WW?

Artikel

lees meer
De bedrijfsarts bedreigd 150 150 Capra Advocaten

De bedrijfsarts bedreigd

Artikel

lees meer
Is RSI (of CANS) een hersenschim? 150 150 Capra Advocaten

Is RSI (of CANS) een hersenschim?

Artikel

lees meer
De Ziektewet is gewijzigd 150 150 Capra Advocaten

De Ziektewet is gewijzigd

Artikel

lees meer
De arbeidsongeschikte politieke ambtsdrager 150 150 Capra Advocaten

De arbeidsongeschikte politieke ambtsdrager

Artikel

lees meer
Overheidswerkgever en bovenwettelijke uitkeringslasten 150 150 Capra Advocaten

Overheidswerkgever en bovenwettelijke uitkeringslasten

Artikel

lees meer
Capra Maastricht: grenzeloze advisering 150 150 Capra Advocaten

Capra Maastricht: grenzeloze advisering

Artikel

lees meer
De voorbeeldfunctie van de bestuurder 150 150 Capra Advocaten

De voorbeeldfunctie van de bestuurder

Artikel

lees meer
Kabinetsplannen voor aanpassing van het ontslagrecht en de WW 150 150 Capra Advocaten

Kabinetsplannen voor aanpassing van het ontslagrecht en de WW

Artikel

lees meer
Wijziging in de AOW per 1 april 2012 150 150 Capra Advocaten

Wijziging in de AOW per 1 april 2012

Artikel

lees meer
Kortere uitkeringsduur voor Rijksambtenaren 150 150 Capra Advocaten

Kortere uitkeringsduur voor Rijksambtenaren

Artikel

lees meer
Een nieuwe maat (man/vrouw)? 150 150 Capra Advocaten

Een nieuwe maat (man/vrouw)?

Artikel

lees meer
Grensarbeid, een complex verhaal, deel II 150 150 Capra Advocaten

Grensarbeid, een complex verhaal, deel II

Artikel

lees meer
Grensarbeid, een complex verhaal 150 150 Capra Advocaten

Grensarbeid, een complex verhaal

Artikel

lees meer
De (niet) terugkerende wethouder 150 150 Capra Advocaten

De (niet) terugkerende wethouder

Artikel

lees meer
Opbouw van verlof tijdens ziekte (deel IV) 150 150 Capra Advocaten

Opbouw van verlof tijdens ziekte (deel IV)

Artikel

lees meer
Ziek op de laatste werkdag van het dienstverband. Nou en? 150 150 Capra Advocaten

Ziek op de laatste werkdag van het dienstverband. Nou en?

Artikel

lees meer
CAO Ambulancezorg 150 150 Capra Advocaten

CAO Ambulancezorg

Artikel

lees meer
De gunstigste ontslaggrond? 150 150 Capra Advocaten

De gunstigste ontslaggrond?

Artikel

lees meer
Opbouw verlofaanspraken tijdens ziekte 150 150 Capra Advocaten

Opbouw verlofaanspraken tijdens ziekte

Artikel

lees meer
Het advies van de bedrijfsarts 150 150 Capra Advocaten

Het advies van de bedrijfsarts

Artikel

lees meer
Wijzigingen rechtspositie politieke ambtsdragers 150 150 Capra Advocaten

Wijzigingen rechtspositie politieke ambtsdragers

Artikel

lees meer
Oproep werkhervatting na hersteldmelding 150 150 Capra Advocaten

Oproep werkhervatting na hersteldmelding

Artikel

lees meer
Stand van zaken jurisprudentie loonsanctie 150 150 Capra Advocaten

Stand van zaken jurisprudentie loonsanctie

Artikel

lees meer
Ontslagbescherming tijdelijke aanstelling 150 150 Capra Advocaten

Ontslagbescherming tijdelijke aanstelling

Artikel

lees meer
Wijzigingen CAR/UWO en SAW: de ervaringen in het eerste jaar 150 150 Capra Advocaten

Wijzigingen CAR/UWO en SAW: de ervaringen in het eerste jaar

Artikel

lees meer
Preventie werkt! 150 150 Capra Advocaten

Preventie werkt!

Artikel

lees meer
Eigenrisicodrager voor de WGA 150 150 Capra Advocaten

Eigenrisicodrager voor de WGA

Artikel

lees meer
Instellen medisch onderzoek na ontslag 150 150 Capra Advocaten

Instellen medisch onderzoek na ontslag

Artikel

lees meer
Schadevergoeding bij overschrijding redelijke termijn 150 150 Capra Advocaten

Schadevergoeding bij overschrijding redelijke termijn

Artikel

lees meer
Ziekte van Lyme aangemerkt als beroepsziekte 150 150 Capra Advocaten

Ziekte van Lyme aangemerkt als beroepsziekte

Artikel

lees meer
Verhaal re-integratiekosten op veroorzaker ongeval 150 150 Capra Advocaten

Verhaal re-integratiekosten op veroorzaker ongeval

Artikel

lees meer
Situatieve arbeidsongeschiktheid 150 150 Capra Advocaten

Situatieve arbeidsongeschiktheid

Artikel

lees meer
Verbod op verrichten nevenfunctie 150 150 Capra Advocaten

Verbod op verrichten nevenfunctie

Artikel

lees meer
De Commissie Bakker en de CAR/UWO 150 150 Capra Advocaten

De Commissie Bakker en de CAR/UWO

Artikel

lees meer

Blijf op de hoogte

Onze nieuwsbrief Capra Concreet verschijnt ongeveer 10 keer per jaar. In de nieuwsbrief houden wij u op de hoogte over ontwikkelingen op het gebied van arbeidsverhoudingen binnen de sectoren overheid, onderwijs en zorg. In de Capra Concreet leest u over interessante jurisprudentie en wetswijzigingen op het gebied van het ambtenarenrecht, arbeidsrecht, bestuurlijke samenwerking en andere actuele thema’s die voor u van belang kunnen zijn.

Vestiging Den Haag
Laan Copes van Cattenburch 56
2585 GC ‘s-Gravenhage
Telefoon 070-364 81 02
Fax 070-361 78 47
s-gravenhage@capra.nl

Vestiging ‘s-Hertogenbosch
Bastion Vught 1
5211 CZ ‘s-Hertogenbosch
Telefoon 073-613 13 45
Fax 073-614 82 16
s-hertogenbosch@capra.nl

Vestiging Zwolle
Terborchstraat 12
8011 GG Zwolle
Telefoon 038-423 54 14
Fax 038-423 47 84
zwolle@capra.nl

Vestiging Maastricht
Spoorweglaan 7
6221 BS Maastricht
Telefoon 043-7 600 600
Fax 043-7 600 609
maastricht@capra.nl