De taken en verantwoordelijkheden van de bedrijfsarts

De taken en verantwoordelijkheden van de bedrijfsarts

De taken en verantwoordelijkheden van de bedrijfsarts 150 150 Capra Advocaten
image_pdf

Het belang van een goede bedrijfsgeneeskundige begeleiding is groot voor de werkgever én de werknemer. Hierover las u al vaker artikelen. De bedrijfsarts heeft in veel arbeidsrechtelijke kwesties een belangrijke rol. Hij heeft met veel partijen te maken en kan worden geconfronteerd met diverse procedures. Mark van de Laar gaat in dit artikel in op deze en andere aspecten van de rol van de bedrijfsarts. Hij geeft regelmatig presentaties over de rol van de bedrijfsarts. Heeft u hierin interesse? Neem dan contact op met de auteur van dit artikel.

De titel bedrijfsarts

De titel bedrijfsarts is een beschermde specialisten titel, op grond van de wet BIG. Bedrijfsartsen hebben een eigen beroepsvereniging, de NVAB. Deze vereniging stelt diverse richtlijnen etc. op, onder meer over medisch inhoudelijke zaken. Belangrijk zijn ook de zogenaamde ‘kernwaarden’ van de bedrijfsarts. Deze houden onder meer in: behoudt van duurzaam inzetbaarheid en professioneel onafhankelijke positie. Verwezen zij ook naar de beroepscode voor bedrijfsartsen.

De wettelijke taken van de bedrijfsarts

De werkgever heeft de wettelijke verplichting om de bedrijfsarts in te schakelen voor ziekteverzuim begeleiding en arbeidsintegratie, periodiek gezondheidskundig onderzoek en het uitvoeren van aanstellingskeuringen. Verder wordt de bedrijfsarts ingeschakeld bij ziekteverzuimbeleid en preventie. Ook kan de bedrijfsarts worden ingeschakeld voor het toetsen van de risico-inventarisatie en -evaluatie.

De bedrijfsarts is onafhankelijk

De bedrijfsarts mag uit hoofde van een juiste taken oefening niet worden benadeeld in de positie in het bedrijf of de instelling. De bedrijfsarts is zelfstandig en onafhankelijk. Niettemin heeft de wetgever gemeend dat, in het belang van preventie en duurzame inzetbaarheid, de positie van de bedrijfsarts moest worden verduidelijkt. Per 1 juli 2017 is daarom de Arbeidsomstandighedenwet gewijzigd. Toen is onder meer geïntroduceerd het recht van de werknemer op een second opinion.

De bedrijfsarts heeft een beroepsgeheim

In diverse richtlijnen en wetgeving is deze verplichting opgenomen. Niettemin ontstaat er weleens discussie over. Er wordt wel eens gesteld dat het beroepsgeheim van de arts absoluut is. Maar uit een uitspraak van het Hof Amsterdam van 16 februari 2016 blijkt dat er uitzonderingen zijn. In die zaak had de bedrijfsarts althans volgens het Hof de werkgever moeten laten weten dat een werknemer, gezien diens WAO verleden, in aanmerking kwam voor een Ziektewetuitkering.

De Wet verbetering poortwachter

Dat de adviezen van de bedrijfsarts zeer relevant zijn, blijkt onder meer uit de jurisprudentie over de sancties in het kader van de Wet verbetering poortwachter. Bijvoorbeeld de uitspraak over de hardlopende magazijnmedewerker. Deze medewerker was arbeidsongeschikt, maar bleek ondanks dat marathon te lopen. Werkgever en bedrijfsarts wisten dit niet. Toen het bij hen bekend werd is de medewerker op staande voet ontslagen, omdat het lopen van marathons de genezing zou belemmeren. Maar volgens de rechter ontbrak een oordeel van de bedrijfsarts hierover, zodat het ontslag werd vernietigd.

De bedrijfsarts speelt een rol bij een beroep op ontslagverbod

Het oordeel van de bedrijfsarts is ook van belang bij de vraag of er terecht beroep wordt gedaan op een ontslagverbod bij ziekte. Was er ten tijde van het ontslag wel sprake van arbeidsongeschiktheid wegens ziekte? Het opzegverbod is overigens niet van toepassing als er geen verband is tussen ziekte en de reden voor ontbinding. Verder kan een ontslag toch aan de orde zijn, als een beëindiging van het dienstverband in het belang van de (zieke) werknemer is. Juist ook bij dit soort vragen is het oordeel van de bedrijfsarts van belang. Zie bijvoorbeeld: Hof Amsterdam 10 oktober 2017, rechtbank Limburg 6 oktober 2017 en rechtbank Rotterdam 17 januari 2018.

Oordeel bedrijfsarts versus deskundigenoordeel

Wat is overigens de status van een oordeel van de bedrijfsarts tegenover een deskundigenoordeel van het UWV? Het deskundigenoordeel heeft minder gewicht ‘bij bijkomende feiten en omstandigheden’. Essentieel is dan of er zorgvuldigheidsgebreken kleven aan het oordeel. Zo ja, dan kunnen deze afdoen aan de waarde daarvan. Hier zijn enkele uitspraken over, bijvoorbeeld de uitspraak van de kantonrechter Bergen op Zoom van 23 januari 2013. In deze zaak had de verzekeringsarts in het kader van het deskundigenoordeel de werknemer niet gezien. De rechter vond daarom in deze zaak, dat het oordeel van de bedrijfsarts moest prevaleren.

Werknemer heeft recht op second opinion

Zoals hiervoor al aangehaald, heeft de werknemer vanaf 1 juli 2017 het recht op een second opinion. Deze second opinion moet worden onderscheiden van het deskundigenoordeel van het UWV. Het deskundigenoordeel kan enkel betrekking hebben op enkele specifieke vragen, zoals de vraag of er sprake is van arbeidsongeschiktheid wegens ziekte. De second opinion gaat meer om de medische inhoudelijke beoordeling, ook los van de vraag of er sprake is van arbeidsongeschiktheid.

Alleen bij zwaarwegende argumenten mag het verzoek van de werknemer om een second opinion worden afgewezen. De eerste bedrijfsarts verstrekt aan de geraadpleegde bedrijfsarts de relevante informatie. De geraadpleegde bedrijfsarts bespreekt zijn advies c.q. second opinion met de werknemer. Alleen bij toestemming wordt de eerste bedrijfsarts geïnformeerd. De second opinion kan reden zijn de begeleiding over te dragen. De procedurele voorschriften zijn opgenomen in het Arbeidsomstandighedenbesluit.

Sinds 1 juli 2017 geldt er ook een algemene klachtprocedure

Het is een recht dat alleen aan de werknemer toekomt. Reden hiervoor is dat de werkgever al een contractuele relatie heeft met de bedrijfsarts, op grond waarvan deze zo nodig maatrelen kan nemen. Overigens was voor veel situaties al een klachtprocedure geregeld. Gecertificeerde arbodiensten hadden bijvoorbeeld al een klachtenprocedure. Voorts is in de Wkkgz al een klachtenrecht geregeld. Bovendien is er een klachtencommissie aanstellingskeuringen.

Tuchtrechtelijke procedure

Bovendien kan in dit verband gewezen worden op de tuchtrechtelijke procedure. De vraag die het medisch tuchtcollege (tuchtcollege voor de gezondheidszorg) dan moet beantwoorden: is de bedrijfsarts binnen de grenzen van een redelijk bekwame beroepsuitoefening gebleven? Bij medisch tuchtrecht gaat het om de kwaliteit van de beroepsuitoefening. De sancties kunnen divers zijn: van een waarschuwing tot een doorhaling van de inschrijving in het register. Tuchtzaken gaan om meer over: noodzaak verrichten van nader onderzoek, het al dan niet raadplegen van de behandelend sector, het beroepsgeheim, het al dan niet houden bij eigen deskundigheid, etc.

Een ander voorbeeld is de uitspraak van het Centraal tuchtcollege gezondheidszorg van 31 maart 2015. De bedrijfsarts veronderstelde toestemming van de werknemer voor het vermelden van medisch gegevens op de FML. Maar deze veronderstelling bleek onjuist. De bedrijfsarts kreeg daarvoor een waarschuwing. Een ander voorbeeld is een uitspraak van 8 maart 2016. In deze zaak had de bedrijfsarts ten onrechte geen informatie ingewonnen bij de huisarts. De bedrijfsarts kreeg een berisping.

STECR werkwijzer arbeidsconflicten

Verder dient in dit verband genoemd te worden de STECR werkwijzer arbeidsconflicten. Deze werkwijzer dateert van oktober 2014. Ook hierbij heeft de bedrijfsarts een belangrijke rol. Uit een uitspraak van het Centraal tuchtcollege gezondheidszorg van 23 mei 2017, blijkt dat in geval van een arbeidsconflict de bedrijfsarts de werkwijzer raadpleegt. De meningen zijn wel verdeeld over de exacte rol van de bedrijfsarts hierbij. Dit geldt vooral voor de situatie dat er sprake is van een conflict, maar niet van ziekte. Volgens de werkwijzer heeft de bedrijfsarts dan toch een rol, omdat de bedrijfsarts dan zogenaamde ‘interventieadviezen’ kan geven. Hierbij gaat het om preventie.

De vereniging van bedrijfsartsen kon zich aanvankelijk niet vinden in de werkwijzer. De NVAB vond namelijk dat de werkwijzer – ten onrechte – de juridische aspecten voorop stelde. De NVAB zal daarom dit jaar nog met een eigen richtlijn komen.

Bedrijfsarts speelt een rol bij UWV-loonsancties

Ook is de rol van de bedrijfsarts van belang bij loonsancties van het UWV. Bij een WIA-aanvraag wordt door UWV immers beoordeeld of er voldoende is gedaan aan re-integratie. Als dat niet het geval is, kan de werkgever verplicht worden om het loon door te betalen voor maximaal één jaar extra. Het UWV beoordeelt dit aan de hand van de ‘Werkwijzer poortwachter’ van 24 maart 2017. Daarin staat exact welke inspanningen van werkgever en werknemer worden verwacht. Ook hierbij geldt dat de rol van de bedrijfsarts cruciaal is.

Conform vaste jurisprudentie van Centrale Raad van Beroep, is het trouwens voor risico van de werkgever dat deze afgaat op een advies van een door hem ingeschakelde bedrijfsarts, ook als later blijkt dat dit onjuist of onvoldoende onderbouwd is. Een voorbeeld hiervan is een uitspraak van 2 augustus 2017. Het re-integratie traject was niet adequaat. De bedrijfsarts had beperkingen te zwaar gesteld. De werkgever is hiervoor verantwoordelijk.

Wanneer is de bedrijfsarts of arbodienst aansprakelijk?

Kan de werkgever de loonsanctie dan verhalen op de bedrijfsarts c.q. de arbodienst? Ofwel: wanneer is de arbodienst aansprakelijk voor onjuiste adviezen? Zie daarvoor bijvoorbeeld de uitspraak van de rechtbank Noord-Holland van 29 oktober 2014. De bedrijfsarts had ten onrechte niet ingezet op rug- en kniebesparende werkzaamheden. Ook in een andere zaak oordeelde de rechtbank Midden-Nederland dat de arbodienst aansprakelijk kon worden gehouden voor schade (de loonsanctie). De bedrijfsarts had immers ten onrechte niet naar behandelmogelijkheden gekeken.

Geen aansprakelijkheid werd aangenomen in de zaak waarbij de bedrijfsarts wellicht inhoudelijk geen goed advies had gegeven, maar de werkgever wel had geadviseerd om ter zake het advies een deskundigenoordeel bij het UWV aan te vragen. Maar de werkgever had dit laatste advies niet opgevolgd, zodat deze daarom de loonsanctie niet op de arbodienst kon verhalen. De arbodienst kon zich ook beroepen op algemene voorwaarden, zo oordeelde de rechtbank.

Ten slotte

Al met al is de rol van de bedrijfsarts in de arbeidsrechtpraktijk zeer belangrijk. Daarom is het van belang om een goed contact met de bedrijfsarts te onderhouden en te weten hoe de bedrijfsarts te werk gaat. Het over en weer informeren komt de advisering ten goede, en is in het belang van werkgever en werknemer.

Contact over dit onderwerp

Mark van de Laar

Mark van de Laar

Advocaat
Vestiging:
Maastricht
Sector:
Overheid, Zorg
Expertteam:
Arbeidsrecht,
Telefoon:
043-7 600 600
Mobiel:
06 15 05 42 23

Gerelateerd

Brochure: De Wnra in de zorg 150 150 Capra Advocaten

Brochure: De Wnra in de zorg

Brochure

lees meer
Cursus Actualiteiten en verdieping WIA 150 150 Capra Advocaten

Cursus Actualiteiten en verdieping WIA

Cursus van 1 dagdeel over de ins en outs van de WIA

lees meer
Bovenwettelijke uitkeringen en de transitievergoeding 150 150 Capra Advocaten

Bovenwettelijke uitkeringen en de transitievergoeding

Artikel

lees meer
Cursus WIA en het eerste en tweede ziektejaar 150 150 Capra Advocaten

Cursus WIA en het eerste en tweede ziektejaar

Na deze cursus weet u de weg binnen de WIA

lees meer
Cursus Eigenrisicodrager Ziektewet en WGA 150 150 Capra Advocaten

Cursus Eigenrisicodrager Ziektewet en WGA

De rechten, plichten en voordelen als u eigenrisicodrager bent

lees meer
Vier actuele uitspraken voor de sector Onderwijs 150 150 Capra Advocaten

Vier actuele uitspraken voor de sector Onderwijs

Artikel

lees meer
De taken en verantwoordelijkheden van de bedrijfsarts 150 150 Capra Advocaten

De taken en verantwoordelijkheden van de bedrijfsarts

Artikel

lees meer
Rechten en verplichtingen van voormalige wethouders 150 150 Capra Advocaten

Rechten en verplichtingen van voormalige wethouders

Artikel

lees meer
Eigenrisico dragen voor ZW en WGA: wat betekent dat? 150 150 Capra Advocaten

Eigenrisico dragen voor ZW en WGA: wat betekent dat?

Artikel

lees meer
Iedereen is gelijk, maar niet hetzelfde 150 150 Capra Advocaten

Iedereen is gelijk, maar niet hetzelfde

Artikel

lees meer
Re-integratieperikelen: loondoorbetaling terecht gestaakt? 150 150 Capra Advocaten

Re-integratieperikelen: loondoorbetaling terecht gestaakt?

Artikel

lees meer
Afspraak is afspraak 150 150 Capra Advocaten

Afspraak is afspraak

Artikel

lees meer
Zorg, onderwijs en ambtenaar? 150 150 Capra Advocaten

Zorg, onderwijs en ambtenaar?

Artikel

lees meer
Overzicht van recente tuchtrechtspraak over de bedrijfsarts 150 150 Capra Advocaten

Overzicht van recente tuchtrechtspraak over de bedrijfsarts

Artikel

lees meer
De rol van de bedrijfsarts in de gewijzigde Arbowet 150 150 Capra Advocaten

De rol van de bedrijfsarts in de gewijzigde Arbowet

Artikel

lees meer
Spraakmakende veranderingen in de SAW bij de waterschappen 150 150 Capra Advocaten

Spraakmakende veranderingen in de SAW bij de waterschappen

Artikel

lees meer
Nieuwe cao’s voor de sector PO en VO? 150 150 Capra Advocaten

Nieuwe cao’s voor de sector PO en VO?

Artikel

lees meer
De Wet werk en zekerheid bij de Rijksoverheid 150 150 Capra Advocaten

De Wet werk en zekerheid bij de Rijksoverheid

Artikel

lees meer
De “zieke” werknemer versus de “zieke” ambtenaar 150 150 Capra Advocaten

De “zieke” werknemer versus de “zieke” ambtenaar

Artikel

lees meer
De bedrijfsarts: onderwerp van wetgeving en procedures 150 150 Capra Advocaten

De bedrijfsarts: onderwerp van wetgeving en procedures

Artikel

lees meer
Wet aanpak schijnconstructies (WAS) 150 150 Capra Advocaten

Wet aanpak schijnconstructies (WAS)

Artikel

lees meer
Wacht uw organisatie tot de quotumheffing wordt geïnd? 150 150 Capra Advocaten

Wacht uw organisatie tot de quotumheffing wordt geïnd?

Artikel

lees meer
De Participatiewet en Quotumwet in vogelvlucht 150 150 Capra Advocaten

De Participatiewet en Quotumwet in vogelvlucht

Artikel

lees meer
Het grote risico van het eigen risico 150 150 Capra Advocaten

Het grote risico van het eigen risico

Artikel

lees meer
Einde wachttijd: WIA-uitkering of loonsanctie? 150 150 Capra Advocaten

Einde wachttijd: WIA-uitkering of loonsanctie?

Artikel

lees meer
De redelijkheid en het UWV 150 150 Capra Advocaten

De redelijkheid en het UWV

Artikel

lees meer
Wetsvoorstel Werk en Zekerheid 150 150 Capra Advocaten

Wetsvoorstel Werk en Zekerheid

Artikel

lees meer
Verwijtbare werkloosheid, wel of geen WW? 150 150 Capra Advocaten

Verwijtbare werkloosheid, wel of geen WW?

Artikel

lees meer
De bedrijfsarts bedreigd 150 150 Capra Advocaten

De bedrijfsarts bedreigd

Artikel

lees meer
Is RSI (of CANS) een hersenschim? 150 150 Capra Advocaten

Is RSI (of CANS) een hersenschim?

Artikel

lees meer
De Ziektewet is gewijzigd 150 150 Capra Advocaten

De Ziektewet is gewijzigd

Artikel

lees meer
De arbeidsongeschikte politieke ambtsdrager 150 150 Capra Advocaten

De arbeidsongeschikte politieke ambtsdrager

Artikel

lees meer
Overheidswerkgever en bovenwettelijke uitkeringslasten 150 150 Capra Advocaten

Overheidswerkgever en bovenwettelijke uitkeringslasten

Artikel

lees meer
Veranderingen in het onderwijs: om ziek van te worden! 150 150 Capra Advocaten

Veranderingen in het onderwijs: om ziek van te worden!

Artikel

lees meer
Capra Maastricht: grenzeloze advisering 150 150 Capra Advocaten

Capra Maastricht: grenzeloze advisering

Artikel

lees meer
Kabinetsplannen voor aanpassing van het ontslagrecht en de WW 150 150 Capra Advocaten

Kabinetsplannen voor aanpassing van het ontslagrecht en de WW

Artikel

lees meer
Wijziging in de AOW per 1 april 2012 150 150 Capra Advocaten

Wijziging in de AOW per 1 april 2012

Artikel

lees meer
Kortere uitkeringsduur voor Rijksambtenaren 150 150 Capra Advocaten

Kortere uitkeringsduur voor Rijksambtenaren

Artikel

lees meer
Een nieuwe maat (man/vrouw)? 150 150 Capra Advocaten

Een nieuwe maat (man/vrouw)?

Artikel

lees meer
Grensarbeid, een complex verhaal, deel II 150 150 Capra Advocaten

Grensarbeid, een complex verhaal, deel II

Artikel

lees meer
Grensarbeid, een complex verhaal 150 150 Capra Advocaten

Grensarbeid, een complex verhaal

Artikel

lees meer
De (niet) terugkerende wethouder 150 150 Capra Advocaten

De (niet) terugkerende wethouder

Artikel

lees meer
Opbouw van verlof tijdens ziekte (deel IV) 150 150 Capra Advocaten

Opbouw van verlof tijdens ziekte (deel IV)

Artikel

lees meer
Ziek op de laatste werkdag van het dienstverband. Nou en? 150 150 Capra Advocaten

Ziek op de laatste werkdag van het dienstverband. Nou en?

Artikel

lees meer
CAO Ambulancezorg 150 150 Capra Advocaten

CAO Ambulancezorg

Artikel

lees meer
De gunstigste ontslaggrond? 150 150 Capra Advocaten

De gunstigste ontslaggrond?

Artikel

lees meer
Opbouw verlofaanspraken tijdens ziekte 150 150 Capra Advocaten

Opbouw verlofaanspraken tijdens ziekte

Artikel

lees meer
Het advies van de bedrijfsarts 150 150 Capra Advocaten

Het advies van de bedrijfsarts

Artikel

lees meer
Oproep werkhervatting na hersteldmelding 150 150 Capra Advocaten

Oproep werkhervatting na hersteldmelding

Artikel

lees meer
Stand van zaken jurisprudentie loonsanctie 150 150 Capra Advocaten

Stand van zaken jurisprudentie loonsanctie

Artikel

lees meer
Ontslagbescherming tijdelijke aanstelling 150 150 Capra Advocaten

Ontslagbescherming tijdelijke aanstelling

Artikel

lees meer
Wijzigingen CAR/UWO en SAW: de ervaringen in het eerste jaar 150 150 Capra Advocaten

Wijzigingen CAR/UWO en SAW: de ervaringen in het eerste jaar

Artikel

lees meer
Preventie werkt! 150 150 Capra Advocaten

Preventie werkt!

Artikel

lees meer
Eigenrisicodrager voor de WGA 150 150 Capra Advocaten

Eigenrisicodrager voor de WGA

Artikel

lees meer
Instellen medisch onderzoek na ontslag 150 150 Capra Advocaten

Instellen medisch onderzoek na ontslag

Artikel

lees meer
Schadevergoeding bij overschrijding redelijke termijn 150 150 Capra Advocaten

Schadevergoeding bij overschrijding redelijke termijn

Artikel

lees meer
Ziekte van Lyme aangemerkt als beroepsziekte 150 150 Capra Advocaten

Ziekte van Lyme aangemerkt als beroepsziekte

Artikel

lees meer
Verhaal re-integratiekosten op veroorzaker ongeval 150 150 Capra Advocaten

Verhaal re-integratiekosten op veroorzaker ongeval

Artikel

lees meer
Situatieve arbeidsongeschiktheid 150 150 Capra Advocaten

Situatieve arbeidsongeschiktheid

Artikel

lees meer
Verbod op verrichten nevenfunctie 150 150 Capra Advocaten

Verbod op verrichten nevenfunctie

Artikel

lees meer
De Commissie Bakker en de CAR/UWO 150 150 Capra Advocaten

De Commissie Bakker en de CAR/UWO

Artikel

lees meer

Blijf op de hoogte

Onze nieuwsbrief Capra Concreet verschijnt ongeveer 10 keer per jaar. In de nieuwsbrief houden wij u op de hoogte over ontwikkelingen op het gebied van arbeidsverhoudingen binnen de sectoren overheid, onderwijs en zorg. In de Capra Concreet leest u over interessante jurisprudentie en wetswijzigingen op het gebied van het ambtenarenrecht, arbeidsrecht, bestuurlijke samenwerking en andere actuele thema’s die voor u van belang kunnen zijn.

Vestiging Den Haag
Laan Copes van Cattenburch 56
2585 GC ‘s-Gravenhage
Telefoon 070-364 81 02
Fax 070-361 78 47
s-gravenhage@capra.nl

Vestiging ‘s-Hertogenbosch
Bastion Vught 1
5211 CZ ‘s-Hertogenbosch
Telefoon 073-613 13 45
Fax 073-614 82 16
s-hertogenbosch@capra.nl

Vestiging Zwolle
Terborchstraat 12
8011 GG Zwolle
Telefoon 038-423 54 14
Fax 038-423 47 84
zwolle@capra.nl

Vestiging Maastricht
Spoorweglaan 7
6221 BS Maastricht
Telefoon 043-7 600 600
Fax 043-7 600 609
maastricht@capra.nl