Column: Alternatieve feitenonderzoeken?

Column: Alternatieve feitenonderzoeken?

Column: Alternatieve feitenonderzoeken? 150 150 Capra Advocaten
image_pdf

In mijn column van 30 november 2015 vroeg ik aandacht voor feitenonderzoeken en de (uitvoerige) jurisprudentie daarover. Het betreft hier integriteitsonderzoeken, draagvlakonderzoeken, onderzoeken naar het functioneren van een medewerker, onderzoeken inzake (al dan niet seksuele) intimidatie, etc. Dergelijke onderzoeken worden onder andere door Capra Advocaten verricht. Daarbij hanteren we het Protocol Feitenonderzoek. Dat protocol is gebaseerd op ervaring die in de afgelopen tientallen jaren is opgebouwd met dergelijke onderzoeken en op jurisprudentie, waaronder die van de Centrale Raad van Beroep.

In genoemde column noemde ik acht uitspraken van diverse rechterlijke instanties, betrekking hebbend op feitenonderzoeken die niet deugdelijk werden bevonden. Ik vergeleek deze met enkele uitspraken, waarin het onderzoek wel de toets der kritiek kon doorstaan. Onlangs is er wederom een uitspraak gepubliceerd die in het eerste rijtje past. Sterker nog, het gaat hier om een zeer extreem geval, waarin het ging om een volstrekt ondeugdelijk onderzoek, uitgevoerd door niet-juristen, met vergaande consequenties voor enkele docenten bij een scholengemeenschap. Eén van hen liet het daar niet bij zitten en heeft het desbetreffende onderzoeksbureau met succes aansprakelijk gesteld. Zie Rechtbank Oost-Brabant 8 maart 2017. De uitspraak borduurt voort op een eerder kortgedingvonnis naar aanleiding van een procedure, aangespannen door een collega van de betreffende docent: voorzieningenrechter Rechtbank Oost-Brabant.

Wat was er aan de hand? Bij de scholengemeenschap waren onder meer twee docenten werkzaam, de ene reeds twaalf jaar en de ander zesentwintig jaar. Beiden beschikten over een uitstekend personeelsdossier. Zij waren werkzaam in een onderwijsteam, waarin sprake was van onvrede onder de teamleden. Die onvrede was dermate groot dat het College van Bestuur besloot tot een feitenonderzoek. Dat onderzoek werd verricht door een onderwijsadviesbureau. Bij dat onderzoek werden alle regels geschonden die in de hiervoor genoemde uitspraken uitvoerig zijn besproken. Het begint er al mee dat een ‘groepsgesprek’ werd gearrangeerd met het voltallige team. Daarna werden vijfentwintig anonieme en vertrouwelijke interviews met alle teamleden afgenomen. Tijdens deze interviews stonden kennelijk drie vragen centraal:

1.    Wat is er aan de hand?
2.    Hoe komt dat?
3.    Wat zou eraan gedaan moeten worden?

Daarvan zijn slechts de eerste twee echt relevant. De onderzoekers gebruikten de gespreksverslagen van henzelf en die van de respondenten. Er vond geen verificatie achteraf plaats, zo blijkt uit het onderzoeksrapport. De antwoorden op de gestelde vragen zijn gebundeld in een ‘mindmap’. Daarbij is aangetekend hoe vaak opmerkingen van gelijke strekking werden gemaakt. Bij de analyse bleek dat drie namen van teamleden expliciet werden genoemd. Deze drie werden als de boosdoeners aangewezen. Zij zouden ‘een groot aandeel hebben in de negatieve sfeer en in de stagnatie van de realisatie van de teamdoelstelling’. De drie slachtoffers werden vervolgens uitgenodigd voor een ‘voorlichtingsbijeenkomst’. Vooruitlopend daarop zou een gesprek plaatsvinden met het College van Bestuur. Eén van de betrokkenen verscheen daar en kreeg in een gesprek van 15 minuten te horen dat ze die middag na 17.00 uur niet meer welkom was op school. Een andere collega was verhinderd in verband met een medisch onderzoek. Hij heeft zowel het gesprek als de voorlichtingsbijeenkomst gemist. Tijdens de bijeenkomst werden de namen van de drie slachtoffers op het smartboard geschreven en is meegedeeld dat het onderzoeksbureau de aanbeveling had gedaan afscheid te nemen van de desbetreffende medewerkers. Als dat onmogelijk zou blijken te zijn, zouden zij moeten worden overgeplaatst naar een ander team. Het college heeft de aanbevelingen braaf overgenomen en is overgegaan tot ontzegging van de toegang en ontslag.

Het teamlid dat aanwezig was bij het gesprek en bij de bijeenkomst heeft met succes een kortgeding aangespannen tegen het onderzoeksbureau. De voorzieningenrechter heeft het bureau veroordeeld tot ‘intrekking van het rapport’. De andere collega heeft eerst een minnelijke regeling getroffen met zijn werkgever, waarbij een ontslagvergoeding van € 95.000,– is toegekend. Vervolgens werd het bureau met succes aansprakelijk gesteld. Dat resulteerde in de hiervoor  genoemde uitspraak, waarbij het bureau veroordeeld is tot vergoeding aan betrokkene van de schade die door hem is geleden en eventueel nog zal worden geleden als gevolg van het uitbrengen van het rapport.

De rechtbank oordeelde dat het bureau niet had gehandeld overeenkomstig hetgeen van een redelijk bekwaam en redelijk handelend vakgenoot bij het uitbrengen van het rapport mag worden verwacht. Onzorgvuldig werd onder meer geacht het enerzijds anoniem afnemen van interviews en anderzijds het delen van informatie daaruit, het aanwijzen van de drie betrokkenen zonder feitelijke onderbouwing, het niet bieden van de mogelijkheid zich ‘op zinvolle wijze te verweren tegen de aantijgingen’ en het schenden van de vertrouwelijkheid.

Het bureau beriep zich er op dat zij geen arbeidsrechtelijke kennis heeft. Op dat punt overwoog de rechtbank dat het bureau dan zich had moeten beperken tot het constateren van problemen en de oorzaak daarvan en zich had moeten onthouden van het geven van arbeidsrechtelijk gerelateerde adviezen. De rechtbank achtte voorts aannemelijk dat door de gedetailleerde openbaarmaking van het rapport betrokkene lichamelijke en/of psychische schade had opgelopen. De ‘intrekking’ van het rapport naar aanleiding van het kortgedingvonnis, deed daar niets aan af. Ook werd het betrokkene niet euvel geduid dat hij zich niet met hand en tand had verzet tegen het ontslag. Terugkeer naar de school was ook volgens de rechtbank geen reële mogelijkheid meer. Verder werd overwogen dat ook de kinderen van betrokkene op dezelfde school les kregen en dat hij ook met hun belangen rekening heeft moeten houden.

Al met al een glasheldere uitspraak die volledig aansluit bij de hiervoor bedoelde jurisprudentie. De financiële genoegdoening zal voor de betrokkene een schrale troost zijn. De conclusie blijft dezelfde als die in mijn column van 30 november 2015: feitenonderzoeken zijn bepaald geen sinecure. Van onderzoekers mag worden verlangd dat zij bekend zijn met de elementaire spelregels en zich daaraan houden. Weliswaar spreken deze spelregels voor zich, maar wij hebben ze zekerheidshalve samengevat in het hiervoor genoemde protocol.

Contact over dit onderwerp

Jan Blanken

Jan Blanken

Advocaat
Vestiging:
Den Haag
Sector:
Overheid
Expertteam:
Arbeidsrecht, Ambtenarenrecht, Schadevergoedingsrecht, Rechtspositie bestuurders
Telefoon:
070 - 364 81 02
Mobiel:
06 18 50 10 59

Gerelateerd

Feitenonderzoeken en privacybescherming 150 150 Capra Advocaten

Feitenonderzoeken en privacybescherming

Artikel

lees meer
Capra Advocaten neemt Integriteit.nl Training & Advies over 150 150 Capra Advocaten

Capra Advocaten neemt Integriteit.nl Training & Advies over

Nieuws

lees meer
Integriteitsanalyse leden en (hoog)heemraden waterschappen 150 150 Capra Advocaten

Integriteitsanalyse leden en (hoog)heemraden waterschappen

Nieuws

lees meer
Integriteitsanalyse besturen provinciale staten 150 150 Capra Advocaten

Integriteitsanalyse besturen provinciale staten

Nieuws

lees meer
Masterclass integriteit en bewustwording voor leidinggevenden in de zorg 150 150 Capra Advocaten

Masterclass integriteit en bewustwording voor leidinggevenden in de zorg

Masterclass over integriteit voor leidinggevenden in de zorg

lees meer
Over de Wnra, de (concept)cao gemeenten en diefstal 150 150 Capra Advocaten

Over de Wnra, de (concept)cao gemeenten en diefstal

Artikel

lees meer
Masterclass Intimidatie op de werkvloer vanuit arbeidsrechtelijk perspectief 150 150 Capra Advocaten

Masterclass Intimidatie op de werkvloer vanuit arbeidsrechtelijk perspectief

Masterclass over intimidatie op de werkvloer binnen de zorg

lees meer
Cursus Integriteit 150 150 Capra Advocaten

Cursus Integriteit

Cursus van 1 dagdeel

lees meer
Column: Schade ten gevolge van integriteitsonderzoeken 150 150 Capra Advocaten

Column: Schade ten gevolge van integriteitsonderzoeken

Artikel

lees meer
Vier actuele uitspraken voor de sector Onderwijs 150 150 Capra Advocaten

Vier actuele uitspraken voor de sector Onderwijs

Artikel

lees meer
Eerste Kamer neemt voorstel aanpassing Wet BIG aan 150 150 Capra Advocaten

Eerste Kamer neemt voorstel aanpassing Wet BIG aan

Artikel

lees meer
Uitgesproken: Satudarah 150 150 Capra Advocaten

Uitgesproken: Satudarah

Artikel

lees meer
Een veilige schoolomgeving? Twee uitspraken 150 150 Capra Advocaten

Een veilige schoolomgeving? Twee uitspraken

Artikel

lees meer
Rechten en verplichtingen van voormalige wethouders 150 150 Capra Advocaten

Rechten en verplichtingen van voormalige wethouders

Artikel

lees meer
Uitgesproken: Frans Naerebout 150 150 Capra Advocaten

Uitgesproken: Frans Naerebout

Artikel

lees meer
Bestuurlijke integriteit bij BNR Nieuwsradio 150 150 Capra Advocaten

Bestuurlijke integriteit bij BNR Nieuwsradio

Artikel

lees meer
Hof: medicijngebruik geen excuus voor vervalsen diploma 150 150 Capra Advocaten

Hof: medicijngebruik geen excuus voor vervalsen diploma

Artikel

lees meer
Risicoanalyse integriteit kandidaat-wethouders 150 150 Capra Advocaten

Risicoanalyse integriteit kandidaat-wethouders

Artikel

lees meer
Column: Zorgvuldigheidseisen bij feitenonderzoeken 150 150 Capra Advocaten

Column: Zorgvuldigheidseisen bij feitenonderzoeken

Artikel

lees meer
Zwijgen is zilver, spreken is goud? 150 150 Capra Advocaten

Zwijgen is zilver, spreken is goud?

Artikel

lees meer
Afspraak is afspraak? Actualiteiten WNT in de zorg 150 150 Capra Advocaten

Afspraak is afspraak? Actualiteiten WNT in de zorg

Artikel

lees meer
Verstoorde verhoudingen, toch geen ontslag 150 150 Capra Advocaten

Verstoorde verhoudingen, toch geen ontslag

Artikel

lees meer
Mag Raad van Toezicht eigen beloning verhogen? 150 150 Capra Advocaten

Mag Raad van Toezicht eigen beloning verhogen?

Artikel

lees meer
In beeld: het ontslagrecht na de normalisering 150 150 Capra Advocaten

In beeld: het ontslagrecht na de normalisering

Artikel

lees meer
Vertrouwen is goed… 150 150 Capra Advocaten

Vertrouwen is goed…

Artikel

lees meer
De frauderende apotheker en samenloop van rechtsgangen 150 150 Capra Advocaten

De frauderende apotheker en samenloop van rechtsgangen

Artikel

lees meer
Zorg, onderwijs en ambtenaar? 150 150 Capra Advocaten

Zorg, onderwijs en ambtenaar?

Artikel

lees meer
Column: Integriteit bij de overheid: een blijvend hot issue 150 150 Capra Advocaten

Column: Integriteit bij de overheid: een blijvend hot issue

Artikel

lees meer
Wat zijn de gevolgen van de Evaluatiewet WNT? 150 150 Capra Advocaten

Wat zijn de gevolgen van de Evaluatiewet WNT?

Artikel

lees meer
Belangenverstrengeling hoogleraar leidt tot strafontslag 150 150 Capra Advocaten

Belangenverstrengeling hoogleraar leidt tot strafontslag

Artikel

lees meer
Oproep aan schoolbesturen: zet integriteit op de agenda 150 150 Capra Advocaten

Oproep aan schoolbesturen: zet integriteit op de agenda

Artikel

lees meer
Column: Alternatieve feitenonderzoeken? 150 150 Capra Advocaten

Column: Alternatieve feitenonderzoeken?

Artikel

lees meer
Governancecode Zorg 2017: goed bestuur in de zorg 150 150 Capra Advocaten

Governancecode Zorg 2017: goed bestuur in de zorg

Artikel

lees meer
Een vakbekwame zorgcoördinator gaat over de schreef 150 150 Capra Advocaten

Een vakbekwame zorgcoördinator gaat over de schreef

Artikel

lees meer
De integere zorgbestuurder? 150 150 Capra Advocaten

De integere zorgbestuurder?

Artikel

lees meer
Integriteit in de zorg 150 150 Capra Advocaten

Integriteit in de zorg

Artikel

lees meer
De schijn van belangenverstrengeling in het onderwijs 150 150 Capra Advocaten

De schijn van belangenverstrengeling in het onderwijs

Artikel

lees meer
Feitenonderzoeken: geen sinecure 150 150 Capra Advocaten

Feitenonderzoeken: geen sinecure

Artikel

lees meer
Principieel is ook een optie, sprak de opportunist 150 150 Capra Advocaten

Principieel is ook een optie, sprak de opportunist

Artikel

lees meer
Niet elke fout is een integriteitsschending 150 150 Capra Advocaten

Niet elke fout is een integriteitsschending

Artikel

lees meer
Een beetje integer … 150 150 Capra Advocaten

Een beetje integer …

Artikel

lees meer
Genormaliseerde integriteitsdiscussie 150 150 Capra Advocaten

Genormaliseerde integriteitsdiscussie

Artikel

lees meer
Fraude op school- let op de onverwijlde mededeling! 150 150 Capra Advocaten

Fraude op school- let op de onverwijlde mededeling!

Artikel

lees meer
De Wet normering topinkomens en variabele beloningen 150 150 Capra Advocaten

De Wet normering topinkomens en variabele beloningen

Artikel

lees meer
Surfen onder werktijd 150 150 Capra Advocaten

Surfen onder werktijd

Artikel

lees meer
Het bewustwordingsgesprek 150 150 Capra Advocaten

Het bewustwordingsgesprek

Artikel

lees meer
Geslaagde bijeenkomst Voorbij het ambt 150 150 Capra Advocaten

Geslaagde bijeenkomst Voorbij het ambt

Artikel

lees meer
Uitnodiging bijeenkomst 10 april 2014 ‘Voorbij het ambt’ 150 150 Capra Advocaten

Uitnodiging bijeenkomst 10 april 2014 ‘Voorbij het ambt’

Artikel

lees meer
Netwerkbijeenkomsten ‘het ambt van raadslid’ 150 150 Capra Advocaten

Netwerkbijeenkomsten ‘het ambt van raadslid’

Artikel

lees meer
Misbruik van Suwinet wordt aangepakt 150 150 Capra Advocaten

Misbruik van Suwinet wordt aangepakt

Artikel

lees meer
Een onkreukbaar openbaar bestuur 150 150 Capra Advocaten

Een onkreukbaar openbaar bestuur

Artikel

lees meer
De gemeenteraadsverkiezingen komen eraan 150 150 Capra Advocaten

De gemeenteraadsverkiezingen komen eraan

Artikel

lees meer
Een beetje meer integer graag! 150 150 Capra Advocaten

Een beetje meer integer graag!

Artikel

lees meer
Leidt loonbeslag tot strafontslag? 150 150 Capra Advocaten

Leidt loonbeslag tot strafontslag?

Artikel

lees meer
De arbeidsongeschikte politieke ambtsdrager 150 150 Capra Advocaten

De arbeidsongeschikte politieke ambtsdrager

Artikel

lees meer
Lidmaatschap Hells Angels en Satudara reden voor ontslag? 150 150 Capra Advocaten

Lidmaatschap Hells Angels en Satudara reden voor ontslag?

Artikel

lees meer
Onrechtmatig verkregen bewijs 150 150 Capra Advocaten

Onrechtmatig verkregen bewijs

Artikel

lees meer
Integriteit overkomt je 150 150 Capra Advocaten

Integriteit overkomt je

Artikel

lees meer
Het COA en de CAO 150 150 Capra Advocaten

Het COA en de CAO

Artikel

lees meer
De voorbeeldfunctie van de bestuurder 150 150 Capra Advocaten

De voorbeeldfunctie van de bestuurder

Artikel

lees meer
De (niet) terugkerende wethouder 150 150 Capra Advocaten

De (niet) terugkerende wethouder

Artikel

lees meer
Integriteit, een blijvend actueel onderwerp 150 150 Capra Advocaten

Integriteit, een blijvend actueel onderwerp

Artikel

lees meer
Appels 150 150 Capra Advocaten

Appels

Artikel

lees meer
Wijzigingen rechtspositie politieke ambtsdragers 150 150 Capra Advocaten

Wijzigingen rechtspositie politieke ambtsdragers

Artikel

lees meer
Ontzeggen afscheidsreceptie na ontslag is Awb-besluit 150 150 Capra Advocaten

Ontzeggen afscheidsreceptie na ontslag is Awb-besluit

Artikel

lees meer
Heimelijk cameratoezicht 150 150 Capra Advocaten

Heimelijk cameratoezicht

Artikel

lees meer
Klokkenluiden of onrechtmatig lekken 150 150 Capra Advocaten

Klokkenluiden of onrechtmatig lekken

Artikel

lees meer
Verbod op verrichten nevenfunctie 150 150 Capra Advocaten

Verbod op verrichten nevenfunctie

Artikel

lees meer

Blijf op de hoogte

Onze nieuwsbrief Capra Concreet verschijnt ongeveer 10 keer per jaar. In de nieuwsbrief houden wij u op de hoogte over ontwikkelingen op het gebied van arbeidsverhoudingen binnen de sectoren overheid, onderwijs en zorg. In de Capra Concreet leest u over interessante jurisprudentie en wetswijzigingen op het gebied van het ambtenarenrecht, arbeidsrecht, bestuurlijke samenwerking en andere actuele thema’s die voor u van belang kunnen zijn.

Vestiging Den Haag
Laan Copes van Cattenburch 56
2585 GC ‘s-Gravenhage
Telefoon 070-364 81 02
Fax 070-361 78 47
s-gravenhage@capra.nl

Vestiging ‘s-Hertogenbosch
Bastion Vught 1
5211 CZ ‘s-Hertogenbosch
Telefoon 073-613 13 45
Fax 073-614 82 16
s-hertogenbosch@capra.nl

Vestiging Zwolle
Terborchstraat 12
8011 GG Zwolle
Telefoon 038-423 54 14
Fax 038-423 47 84
zwolle@capra.nl

Vestiging Maastricht
Spoorweglaan 7
6221 BS Maastricht
Telefoon 043-7 600 600
Fax 043-7 600 609
maastricht@capra.nl