Minder salaris voor (te) dikke Nederlandse agent?

Minder salaris voor (te) dikke Nederlandse agent?

Minder salaris voor (te) dikke Nederlandse agent? 150 150 Capra Advocaten
image_pdf

Onlangs stond in de krant een artikel met de boventitel: ‘minder salaris voor dikke Britse agent ’. Dit artikel ging over een Brits onderzoek. Britse agenten die drie keer niet slagen voor een fitnesstest, moeten worden gekort op hun loon, zo luidt één van de aanbevelingen van de onderzoekers.

Reëel of niet? Een terechte vraag. Het onderwerp raakt immers de persoonlijke levenssfeer van een ambtenaar. Hoe ver mag de (Nederlandse) werkgever hierin gaan?

Maar eerst iets over ‘gezondheidsmanagement’ in het algemeen, want daar hebben deze vragen mee te maken.

Gezondheidsmanagement

Mede door de Wet verbetering poortwachter in 2002, en de nieuwe regels ter zake ziekte en arbeidsongeschiktheid in de diverse ambtelijke rechtspositieregelingen, gaan werkgevers anders om met ziekteverzuim. Werkgevers zijn hierin actiever geworden. Daarbij hebben zij ook een duidelijk belang: verzuim kost immers geld.

Werkgevers hebben verder belang bij gezonde medewerkers die goede prestaties leveren. Het beleid hieromtrent noemt men wel ‘gezondheidsmanagement’. Gezondheidsmanagement (of wel ‘vitaliteitmanagement’ of ‘duurzame inzetbaarheid’) richt zich op afspraken rond verzuim, maar ook op gezondheid en preventie. Het biedt medewerkers de ‘tools’ om fysiek en mentaal weerbaarder en gezonder te worden. Doel: reductie van verzuim.

Dit klinkt allemaal positief, zowel voor werkgever als voor werknemer. Maar wat zijn de grenzen? Bijvoorbeeld:

  • Moet de sollicitant de (aankomende) werkgever informeren over medische beperkingen?
  • Mag de werkgever verlangen dat een medewerker met overgewicht afslankt?
  • Wat kan de werkgever doen als een medewerker een alcoholprobleem heeft?
  • Moet de werkgever extra betalen als de medewerker door hoge werkdruk uitvalt?
  • Wat als een arbeidsongeschikte medewerker met knieklachten in het weekend toch meedoet aan een hardloopwedstrijd en daardoor enkele maanden langer arbeidsongeschikt is? Ontslag?

Deze vragen worden hierna achtereenvolgens beantwoord.

Jurisprudentie ambtenarenrecht

Om met het antwoord op de eerste vraag te beginnen:

Ja, de sollicitant is in bepaalde gevallen verplicht de toekomstige werkgever te informeren over medische beperkingen. Dat gold overigens niet voor de medewerker die bij aanstelling al rugklachten had, en daardoor kort na aanvang van het dienstverband uitviel. De werkgever ging tot ontslag over, want de medewerker had ten onrechte gezwegen over zijn rugklachten. Terecht? Nee, in dit geval niet. De CRvB vond het ontslag niet terecht, onder meer omdat er een positieve aanstellingskeuring was geweest (LJN: BR2417).

Het was anders geweest indien de medewerker bij aanstelling wist dat zijn medische situatie in redelijkheid een bedreiging zou kunnen zijn voor een goede functievervulling. De medewerker moet dit dan melden, op straffe van ontslag.

Is de medewerker eenmaal in dienst, dan zijn er veel voorbeelden te geven die te maken hebben met gezondheid, preventie en ziekte. Hierna volgen enkele daarvan, waarmee ook antwoord wordt gegeven op de hiervoor gestelde vragen:

  • Ja, de werkgever mag in bepaalde gevallen van de medewerker verlangen dat deze iets doet aan zijn gewicht (afvallen). Als de werkgever vindt dat een medewerker overgewicht heeft, en daardoor zelfs ongeschikt is voor zijn functie, zal de werkgever dit wel goed moeten aantonen. De medewerker moet dan immers daadwerkelijk ongeschikt zijn voor zijn functie, zo blijkt uit de jurisprudentie (LJN: AK6070). Ontslag kan dan volgen, waarbij in beginsel wel de gebruikelijke voorwaarden voor een dergelijk ontslag gelden (kans geven om alsnog te voldoen, waarschuwen etc.).

Het enkel niet voldoen aan een fitnesstest is volgens ons overigens onvoldoende reden om vergaande maatregelen te nemen. Voor het voorstel van de Britse onderzoekers zou volgens ons dus – naar Nederlandse maatstaven – geen voldoende juridische grondslag zijn.

  • Ja, de werkgever kan en moet soms zelfs iets doen als een medewerker een alcoholprobleem heeft. Het gebruik van alcohol kan namelijk leiden tot ernstige problemen in het functioneren. In het algemeen dient de medewerker dan een therapie te worden aangeboden. Het (doorgaand) ge- c.q. misbruik kan dan uiteindelijk wel leiden tot: strafontslag (LJN: BG4988) of ontslag op grond van arbeidsongeschiktheid wegens ziekte (LJN: BH4522) of ontslag op grond van arbeidsongeschiktheid ‘anders dan wegens ziekte en/of gebrek’. Welke ontslaggrond passend is, is afhankelijk van de exacte feiten. Het is daarom van belang deze eerst goed in beeld te krijgen, en onderzoek te (laten) doen of er sprake is van een ziekte.

Volgens vaste jurisprudentie vormt de aanwezigheid van een alcoholprobleem overigens op zichzelf overigens geen verontschuldigende factor bij de beoordeling van een onder invloed van (overmatig) alcoholgebruik begaan plichtsverzuim (LJN: AK8352). Dit kan slechts anders zijn, als het overmatig gebruik zou moeten worden toegeschreven “aan een niet door die middelen veroorzaakt psychisch defect waardoor betrokkene niet in staat moet worden geacht zijn wil ten aanzien van een gebruik van alcohol in vrijheid te bepalen”.

  • Ja, in bepaalde gevallen is de werkgever verplicht de medewerker met psychische klachten extra te betalen. Indien een medewerker die vanwege psychische klachten – bijvoorbeeld een burn-out – is uitgevallen, kan deze immers aanspraak maken op een aanvulling van zijn bezoldiging. Daarop bestaat dan overigens (alleen) recht indien er sprake is geweest van werkzaamheden met een ‘buitensporig karakter’. De subjectieve beleving en de verhoogde kwetsbaarheid van de betrokken medewerker spelen daarbij geen rol (LJN: BQ3470).

De jurisprudentie geeft – zo blijkt – mede de mogelijkheden en grenzen aan van gezondheidsmanagement. Het is van belang hiermee bij het opstellen van beleid rekening te houden.

Overige uitspraken

De voorgaande voorbeelden uit het ambtenarenrecht zijn nog aan te vullen met vele andere, bijvoorbeeld over roken, drugsbeleid, sporten tijdens het werk, etc. Allemaal zaken die iets met gezondheid te maken hebben, en waar het de vraag is hoever de verantwoordelijkheid van werkgever en ambtenaar reiken.

Ook een kijkje in het civiele arbeidsrecht is voor dit onderwerp zeker de moeite waard.

Wat bijvoorbeeld te denken van de werknemer met knieklachten, hiervoor al genoemd, die in zijn vrije tijd meedeed aan een hardloopwedstrijd? Een zaak die zich daadwerkelijk heeft voorgedaan. De medewerker was weliswaar geen ambtenaar, maar de uitspraak hierover is toch ook interessant voor de overheidswerkgever. En ja, deze medewerker kon inderdaad worden ontslagen, op staande voet zelfs. De rechter vond namelijk dat de medewerker niet mocht gaan lopen zonder voorafgaande toestemming van de bedrijfsarts. Nu deze toestemming er niet was, kon ontslag volgen.

Relevant is verder dat de hardlopende werknemer vervolgens ook een werkloosheidsuitkering kon worden geweigerd. Er was volgens de CRvB in dit geval namelijk sprake van verwijtbare werkloosheid (LJN: BV1378). Juist voor de overheidswerkgever, eigen risico drager voor de WW uitkering, is het goed om dit te weten.

Regelgeving en politiek

Gezondheid, preventie en ziekte zorgen dus regelmatig voor nieuwe jurisprudentie. Hierdoor worden de juridische grenzen bepaald.

Ook is er sprake van nieuwe regelgeving en richtlijnen op dit gebied. Verwezen kan bijvoorbeeld worden naar de diverse STECR Werkwijzers, bijvoorbeeld over ‘reductie van werkstress in onderwijs en zorg’. Er is ook een speciale werkwijzer over ‘overgewicht en obesitas’. Deze werkwijzers hebben weliswaar niet de status van een wet, maar geven wel praktische en breed aanvaarde richtlijnen.

Ook politiek staat gezondheidsmanagement op de agenda. Op 30 maart 2012 is namelijk de kamerbrief ‘met visie over gezond en veilig werken’ uitgegaan door staatssecretaris De Krom van SZW. Met deze visie en de acties die daaruit voortvloeien, bouwt het kabinet verder aan een stelsel dat zorgt voor gezond en veilig werk, voor werkenden die lang vitaal en productief zijn.

Ten slotte

Het voorgaande beschrijft een interessante en actuele ontwikkeling, die wij voor u volgen en waarover wij u graag nader adviseren. Ook is het mogelijk dat wij over dit onderwerp een workshop verzorgen.

Mark van de Laar

Contact over dit onderwerp

Mark van de Laar

Mark van de Laar

Advocaat
Vestiging:
Maastricht
Sector:
Overheid, Zorg
Expertteam:
Arbeidsrecht,
Telefoon:
043-7 600 600
Mobiel:
06 15 05 42 23

Gerelateerd

Feitenonderzoeken en privacybescherming 150 150 Capra Advocaten

Feitenonderzoeken en privacybescherming

Artikel

lees meer
Verslag van presentaties arbeidsrecht voor Zorg aan Zet 150 150 Capra Advocaten

Verslag van presentaties arbeidsrecht voor Zorg aan Zet

Artikel

lees meer
Het belang van urenregistratie 150 150 Capra Advocaten

Het belang van urenregistratie

Artikel

lees meer
Brochure: De Wnra in de zorg 150 150 Capra Advocaten

Brochure: De Wnra in de zorg

Brochure

lees meer
Zorg aan zet Limburg: Workshop dossiervorming en ontslag 150 150 Capra Advocaten

Zorg aan zet Limburg: Workshop dossiervorming en ontslag

Bijeenkomst in samenwerking met Zorg aan Zet

lees meer
Cursus Dossieropbouw 150 150 Capra Advocaten

Cursus Dossieropbouw

Praktische cursus over de opbouw van een goed personeelsdossier

lees meer
Gewijzigd toetsingskader verwijtbare werkloosheid WW 150 150 Capra Advocaten

Gewijzigd toetsingskader verwijtbare werkloosheid WW

Artikel

lees meer
Geschillenbeslechting in de cao Gemeenten 150 150 Capra Advocaten

Geschillenbeslechting in de cao Gemeenten

Artikel

lees meer
Bovenwettelijke uitkeringen en de transitievergoeding 150 150 Capra Advocaten

Bovenwettelijke uitkeringen en de transitievergoeding

Artikel

lees meer
Over de Wnra, de (concept)cao gemeenten en diefstal 150 150 Capra Advocaten

Over de Wnra, de (concept)cao gemeenten en diefstal

Artikel

lees meer
Masterclass Intimidatie op de werkvloer vanuit arbeidsrechtelijk perspectief 150 150 Capra Advocaten

Masterclass Intimidatie op de werkvloer vanuit arbeidsrechtelijk perspectief

Masterclass over intimidatie op de werkvloer binnen de zorg

lees meer
Masterclass Disfunctioneren in het ambtenarenrecht 150 150 Capra Advocaten

Masterclass Disfunctioneren in het ambtenarenrecht

Goed voorbereid op disfunctionerende medewerkers

lees meer
Masterclass Vertrekregelingen 150 150 Capra Advocaten

Masterclass Vertrekregelingen

Masterclass over beëindigingsregelingen binnen het publieke domein

lees meer
Cursus Dossieropbouw voor sector Onderwijs 150 150 Capra Advocaten

Cursus Dossieropbouw voor sector Onderwijs

Praktische cursus over de opbouw van een goed personeelsdossier

lees meer
Vier actuele uitspraken voor de sector Onderwijs 150 150 Capra Advocaten

Vier actuele uitspraken voor de sector Onderwijs

Artikel

lees meer
Eerste Kamer neemt voorstel aanpassing Wet BIG aan 150 150 Capra Advocaten

Eerste Kamer neemt voorstel aanpassing Wet BIG aan

Artikel

lees meer
Een veilige schoolomgeving? Twee uitspraken 150 150 Capra Advocaten

Een veilige schoolomgeving? Twee uitspraken

Artikel

lees meer
Uitgesproken: Klimaatbeheersing 150 150 Capra Advocaten

Uitgesproken: Klimaatbeheersing

Artikel

lees meer
Kantonrechter zeer kritisch over ongeschiktheidsontslag 150 150 Capra Advocaten

Kantonrechter zeer kritisch over ongeschiktheidsontslag

Artikel

lees meer
Uitgesproken: Frans Naerebout 150 150 Capra Advocaten

Uitgesproken: Frans Naerebout

Artikel

lees meer
Waarschuwing of toch een berisping? 150 150 Capra Advocaten

Waarschuwing of toch een berisping?

Artikel

lees meer
Verstoorde verhoudingen, toch geen ontslag 150 150 Capra Advocaten

Verstoorde verhoudingen, toch geen ontslag

Artikel

lees meer
In beeld: het ontslagrecht na de normalisering 150 150 Capra Advocaten

In beeld: het ontslagrecht na de normalisering

Artikel

lees meer
Een vakbekwame zorgcoördinator gaat over de schreef 150 150 Capra Advocaten

Een vakbekwame zorgcoördinator gaat over de schreef

Artikel

lees meer
De ongeschikte schooldirecteur onder de Wwz 150 150 Capra Advocaten

De ongeschikte schooldirecteur onder de Wwz

Artikel

lees meer
Wwz-landschap verder ingekleurd 150 150 Capra Advocaten

Wwz-landschap verder ingekleurd

Artikel

lees meer
Pesten in het onderwijs in arbeidsrechtelijk perspectief 150 150 Capra Advocaten

Pesten in het onderwijs in arbeidsrechtelijk perspectief

Artikel

lees meer
Wet aanpak schijnconstructies (WAS) 150 150 Capra Advocaten

Wet aanpak schijnconstructies (WAS)

Artikel

lees meer
Laatste stand van zaken Wet werk en zekerheid 150 150 Capra Advocaten

Laatste stand van zaken Wet werk en zekerheid

Artikel

lees meer
Niet elke fout is een integriteitsschending 150 150 Capra Advocaten

Niet elke fout is een integriteitsschending

Artikel

lees meer
Salarisverlaging slecht functionerende ambtenaren? 150 150 Capra Advocaten

Salarisverlaging slecht functionerende ambtenaren?

Artikel

lees meer
Genormaliseerde integriteitsdiscussie 150 150 Capra Advocaten

Genormaliseerde integriteitsdiscussie

Artikel

lees meer
Fraude op school- let op de onverwijlde mededeling! 150 150 Capra Advocaten

Fraude op school- let op de onverwijlde mededeling!

Artikel

lees meer
Medisch specialisten – over communiceren en samenwerken 150 150 Capra Advocaten

Medisch specialisten – over communiceren en samenwerken

Artikel

lees meer
Het katoenen jubileum van de ambtenarenrechters-formule 150 150 Capra Advocaten

Het katoenen jubileum van de ambtenarenrechters-formule

Artikel

lees meer
Surfen onder werktijd 150 150 Capra Advocaten

Surfen onder werktijd

Artikel

lees meer
Transitievergoedingen 150 150 Capra Advocaten

Transitievergoedingen

Artikel

lees meer
De wet Werk en Zekerheid: een nieuwe juridische werkelijkheid 150 150 Capra Advocaten

De wet Werk en Zekerheid: een nieuwe juridische werkelijkheid

Artikel

lees meer
Kantonrechter past CRvB-formule toe in onderwijszaak 150 150 Capra Advocaten

Kantonrechter past CRvB-formule toe in onderwijszaak

Artikel

lees meer
Ambulance defect door psychisch defect? 150 150 Capra Advocaten

Ambulance defect door psychisch defect?

Artikel

lees meer
Leidt loonbeslag tot strafontslag? 150 150 Capra Advocaten

Leidt loonbeslag tot strafontslag?

Artikel

lees meer
De ambtenarenrechtersformule 150 150 Capra Advocaten

De ambtenarenrechtersformule

Artikel

lees meer
Onrechtmatig verkregen bewijs 150 150 Capra Advocaten

Onrechtmatig verkregen bewijs

Artikel

lees meer
Het COA en de CAO 150 150 Capra Advocaten

Het COA en de CAO

Artikel

lees meer
Flitsontslag 150 150 Capra Advocaten

Flitsontslag

Artikel

lees meer
Minder salaris voor (te) dikke Nederlandse agent? 150 150 Capra Advocaten

Minder salaris voor (te) dikke Nederlandse agent?

Artikel

lees meer
Een ‘wenselijk’ ontslag … 150 150 Capra Advocaten

Een ‘wenselijk’ ontslag …

Artikel

lees meer
En dan denk je het geregeld te hebben… 150 150 Capra Advocaten

En dan denk je het geregeld te hebben…

Artikel

lees meer
Linksom of rechtsom eruit? 150 150 Capra Advocaten

Linksom of rechtsom eruit?

Artikel

lees meer
De gunstigste ontslaggrond? 150 150 Capra Advocaten

De gunstigste ontslaggrond?

Artikel

lees meer
Appels 150 150 Capra Advocaten

Appels

Artikel

lees meer
Strafontslag vanwege beledigen werkgever 150 150 Capra Advocaten

Strafontslag vanwege beledigen werkgever

Artikel

lees meer
Ontzeggen afscheidsreceptie na ontslag is Awb-besluit 150 150 Capra Advocaten

Ontzeggen afscheidsreceptie na ontslag is Awb-besluit

Artikel

lees meer
Instellen medisch onderzoek na ontslag 150 150 Capra Advocaten

Instellen medisch onderzoek na ontslag

Artikel

lees meer
Verplichtingen werkgever in geval van een arbeidsconflict 150 150 Capra Advocaten

Verplichtingen werkgever in geval van een arbeidsconflict

Artikel

lees meer
Geen ontslag mogelijk ondanks ontbreken onderwijsbevoegdheid 150 150 Capra Advocaten

Geen ontslag mogelijk ondanks ontbreken onderwijsbevoegdheid

Artikel

lees meer
Heimelijk cameratoezicht 150 150 Capra Advocaten

Heimelijk cameratoezicht

Artikel

lees meer
Ontslag arbeidsongeschikte ambtenaar na weigering functie 150 150 Capra Advocaten

Ontslag arbeidsongeschikte ambtenaar na weigering functie

Artikel

lees meer
Klokkenluiden of onrechtmatig lekken 150 150 Capra Advocaten

Klokkenluiden of onrechtmatig lekken

Artikel

lees meer
Verbod op verrichten nevenfunctie 150 150 Capra Advocaten

Verbod op verrichten nevenfunctie

Artikel

lees meer

Blijf op de hoogte

Onze nieuwsbrief Capra Concreet verschijnt ongeveer 10 keer per jaar. In de nieuwsbrief houden wij u op de hoogte over ontwikkelingen op het gebied van arbeidsverhoudingen binnen de sectoren overheid, onderwijs en zorg. In de Capra Concreet leest u over interessante jurisprudentie en wetswijzigingen op het gebied van het ambtenarenrecht, arbeidsrecht, bestuurlijke samenwerking en andere actuele thema’s die voor u van belang kunnen zijn.

Vestiging Den Haag
Laan Copes van Cattenburch 56
2585 GC ‘s-Gravenhage
Telefoon 070-364 81 02
Fax 070-361 78 47
s-gravenhage@capra.nl

Vestiging ‘s-Hertogenbosch
Bastion Vught 1
5211 CZ ‘s-Hertogenbosch
Telefoon 073-613 13 45
Fax 073-614 82 16
s-hertogenbosch@capra.nl

Vestiging Zwolle
Terborchstraat 12
8011 GG Zwolle
Telefoon 038-423 54 14
Fax 038-423 47 84
zwolle@capra.nl

Vestiging Maastricht
Spoorweglaan 7
6221 BS Maastricht
Telefoon 043-7 600 600
Fax 043-7 600 609
maastricht@capra.nl